काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसभित्र लामो समयदेखि देखिँदै आएको विवाद समाधान गर्दै पार्टीलाई एकताबद्ध बनाउने प्रयासले सकारात्मक दिशा लिन थाले पनि केही महत्वपूर्ण विषयमा अझै स्पष्टता आवश्यक रहेको नेताहरूले बताएका छन्। पार्टी एकताका लागि सार्वजनिक अपिल गरेका नेताहरूले केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको पछिल्लो निर्णयको भाषालाई स्पष्ट नभएको निष्कर्ष निकालेका छन्। विशेष महाधिवेशन र नियमित महाधिवेशनसँग जोडिएका विवादका बीच पार्टीभित्र एकताको वातावरण बनाउनुपर्ने मागसहित २५ जना नेताले केही दिनअघि संयुक्त अपिल गरेका थिए। उनीहरूले दुवै महाधिवेशन रोक्दै सहमतिको वातावरण निर्माण गर्न तथा १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमितिका सदस्यहरूलाई विशेष महाधिवेशनपछि गठन हुने कार्यसमितिमा समायोजन गर्नुपर्ने प्रस्ताव अघि सारेका थिए।
यिनै विषयमा पार्टीको कार्यसम्पादन समितिले गरेको निर्णयको समीक्षा गर्न अपिल जारी गर्ने नेताहरू सोमबार साँझ छलफलमा जुटेका थिए। निवर्तमान सहमहामन्त्री महालक्ष्मी उपाध्याय ‘डिना’को संयोजकत्वमा बसेको बैठकले कार्यसम्पादन समितिको निर्णयमा केही विषयको भाषा अझै प्रस्ट हुन नसकेको निष्कर्ष निकालेको हो। विशेषगरी १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय सदस्यहरूलाई विशेष महाधिवेशनपछि बन्ने केन्द्रीय कार्यसमितिमा समाहित गर्ने भनिएको विषयमा निर्णयको भाषा थप स्पष्ट हुनुपर्ने नेताहरूको धारणा छ। आफूहरूले उठाएको मागको मूल भावना सम्बोधन भए पनि निर्णयलाई कार्यान्वयनको तहमा लैजान केही प्रावधान स्पष्ट पार्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।
अपिल जारी गर्ने नेतामध्येका एक मीन विश्वकर्माले कार्यसम्पादन समितिको निर्णयमा देखिएको अस्पष्टताबारे पार्टी सभापति गगन थापालाई जानकारी गराइसकेको बताए। उनका अनुसार अस्पष्ट देखिएका विषयलाई पार्टीको केन्द्रीय कार्यसम्पादन समिति वा पदाधिकारी बैठकबाट आवश्यक परिमार्जन गरी थप स्पष्ट बनाउने विषयमा सहमति भएको छ। विश्वकर्माका अनुसार पार्टीभित्र एकताको वातावरण निर्माण गर्ने उद्देश्यले भइरहेको प्रयासलाई सकारात्मक रूपमा अघि बढाउने विषयमा नेताहरूबीच समझदारी बनेको छ। उनले आफूहरूले पार्टी विभाजन वा गुटगत टकरावलाई थप बढाउनेभन्दा पनि आगामी महाधिवेशनमा सबै पक्षको सहभागिता सुनिश्चित हुने वातावरण बनाउन पहल गरिरहेको बताए।
उनले पार्टीभित्रका जनसरोकार र संगठनसँग सम्बन्धित विषयमा सभापति थापा सकारात्मक देखिएको पनि बताए। उनका अनुसार पछिल्ला छलफलले लामो समयदेखि चलिरहेको असमझदारी कम गर्ने सम्भावना बढाएको छ। “हामीले भाषा अस्पष्ट भएकोबारे सभापतिज्यूलाई जानकारी गराएका छौँ,” विश्वकर्माले भनेका छन्, “पार्टीको केन्द्रीय कार्यसम्पादन समिति वा पदाधिकारी बैठकले केही अस्पष्ट देखिएका विषयलाई परिमार्जन गर्ने र थप स्पष्ट पार्ने सहमति जनाएको छ।”
उनका अनुसार पार्टी एकताको प्रयासलाई निष्कर्षमा पुर्याउँदै सबै पक्षलाई समेटेर महाधिवेशनमा सक्रिय सहभागिताको वातावरण बनाउनुपर्नेमा जोड दिइएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमलाई आफूहरूले सकारात्मक रूपमा लिएको उनले बताए। “हामी नेपाली कांग्रेसको महाधिवेशनमा सक्रिय सहभागी हुने गरी पार्टी एकताको प्रयास गरिरहेका थियौँ। सोहीबमोजिम निर्णय पनि भएको छ, तर केही विषयमा स्पष्टताको अभाव देखिएपछि साथीहरू बसेर समीक्षा गरेका छौँ,” विश्वकर्माको भनाइ छ।
पार्टीभित्रको समीकरणका विषयमा आफूहरू संस्थापन पक्षसँग नजिकिएको हो कि भन्ने प्रश्नमा भने विश्वकर्माले सैद्धान्तिक रूपमा नजिक पुगेको स्वीकार गरे। उनका अनुसार आपसी समझदारी र सहकार्यले पार्टीलाई थप सुदृढ बनाउन सहयोग पुग्नेछ। एकताका लागि अपिल गर्ने २५ जना नेताहरू यसअघि निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा समूहमा रहेका नेताहरू हुन्। उनीहरूले पार्टीभित्र उत्पन्न विवादलाई थप लम्ब्याउनुको साटो सहमति र सहकार्यका माध्यमबाट समाधान खोज्नुपर्नेमा जोड दिँदै संयुक्त रूपमा अपिल गरेका थिए।
एकता प्रयासमा सहभागी नेताहरूमा निवर्तमान सहमहामन्त्री महालक्ष्मी उपाध्याय ‘डिना’, गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीसमेत रहेका सुरेन्द्रराज पाण्डे, श्याम घिमिरे, जीवनबहादुर शाही, मीन विश्वकर्मा, रामहरि खतिवडा, नैनसिंह महर, सीताकुमारी राना, सरस्वती बजिमय, मानबहादुर नेपाली, राधा घले र गोविन्द भट्टराई रहेका छन्। त्यस्तै उमेशजंग रायमाझी, ईश्वरी न्यौपाने, सीता गुरुङ, शान्ति परियार, सुशीला थिङ, गणेश लामा, रमा कोइराला पौड्याल, ललितजंग शाही, प्रदीपकुमार सुनुवार, इन्द्र बानियाँ, अनिल रुङ्गटा र माया राई पनि उक्त अपिलमा सहभागी छन्।
कांग्रेसभित्र महाधिवेशनको प्रक्रिया, नेतृत्व र संगठनात्मक संरचनासँग जोडिएका विषयमा लामो समयदेखि मतभेद रहँदै आएको छ। यस्तो अवस्थामा विभिन्न समूहमा रहेका नेताहरूबीच सहमतिको प्रयास अघि बढ्नुलाई पार्टीभित्रको विवाद व्यवस्थापनका लागि महत्वपूर्ण घटनाका रूपमा हेरिएको छ। यद्यपि, कार्यसम्पादन समितिको निर्णयलाई कार्यान्वयनयोग्य र विवादरहित बनाउन आवश्यक भाषिक तथा प्रक्रियागत स्पष्टता अझै बाँकी रहेको नेताहरूको निष्कर्षले देखाएको छ। अब पार्टी नेतृत्वले निर्णयमा देखिएको अस्पष्टता कसरी सम्बोधन गर्छ र सबै पक्षलाई समेटेर महाधिवेशनको वातावरण बनाउन कस्तो पहल गर्छ भन्ने विषय कांग्रेसभित्र चासोको विषय बनेको छ।
एकताको प्रयासमा संलग्न नेताहरूले भने तत्कालका लागि विवादलाई थप चर्काउनेभन्दा सहमतिको बाटो रोज्ने संकेत गरेका छन्। पछिल्लो संवाद र छलफलले पार्टीभित्रको दूरी घटाउने आधार तयार गरेको उनीहरूको बुझाइ छ। निर्णयमा रहेका अस्पष्टता हटाएर व्यवहारिक सहमति कार्यान्वयनमा ल्याउन सके कांग्रेसको आन्तरिक विवाद क्रमशः समाधानतर्फ जाने उनीहरूको अपेक्षा छ।
