काठमाडौं । विद्रोह गरेर प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा होमिएको सभापति गगन थापाले र उपसभापति विश्वप्रकाश नेतृत्वको हातबाट टिकट पाएर चुनावी मैदानमा पुगेका उम्मेदवारहरुले सोचेभन्दा फरक तितो नतिजा ल्याएपछि वर्तमान समयमा कांग्रेसभित्र निर्वाचनको नतिजा सार्वजनिक भइ नसक्दै विवाद चुलिन थालेको छ । प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको समयमा राजधानीको उच्च टावरबाट नेपाली कांग्रेसका नेताहरूले परिवर्तनको सन्देश दिन खोजेका थिए। पार्टीले आन्तरिक सुधार र नयाँ कार्यशैली अपनाएर जनता समक्ष जानुपर्ने उद्घोष गर्दा, बाहिरी दृश्यले उत्साह र आशा जगाएको थियो। तर विशेषज्ञ र विश्लेषकहरूले हेर्दा यो दृश्यले मात्र पार्टीको मौलिक समस्या समाधान गर्न सकेन् । अहिले विशेषगरी जेनजी आन्दोलनको प्रभाव लोकतान्त्रि लामो राजनीति इतिहास बोकेका पार्टीहरुका लागि बढि घातक देखियो । नयाँ भनिएका वैकल्पिक दललाई सो आन्दोलनको असर खासै परेको जस्तो देखिदैँन्थ्यो ।
राजधानीको टावर जस्ता भवनमा गरेका कार्यक्रममा र बाह्य चुनावी माहोलमा देखिएको उपस्थितिले कांग्रेसलाई निकै उत्साह बढेको थियो । निर्वतमान सभापति शेरबहादुर देउवाले निर्वाचनमैँ लड्न नपाए पनि विज्ञप्तीमार्फत सबैलाई उत्साहसाथ लाग्न र पाटीको उच्च मुल्याकण गर्न योग्य पार्टी बनाउन सन्देश छोडेका थिए । तर निर्वाचनमा अनपेक्षित परिणाम आयो । सोही विषयमा अहिले कांग्रेसभित्र विभिन्न कोणबाट विश्लेषण हुन थालेका छन् । सभापति थापाले पाटीभित्र देखिएको विवाद समाधान तथा राजीनामाको तयारीमा समेत पुगेको बुझिएको छ । तर सो विषयमा पार्टीले आधिकारी निर्णय भने गरेको छैन्,स्रोतका अनुसार थापाले नैतिकताका आधारमा राजीनामा दिने बताएका थिए, तर उपसभापति शर्माले सभापति थापालाई तत्काल निर्णयमा नपुग्न सुझाएको बुझिएको छ । यसअघि निर्वाचनको समयमा कार्यक्रममा पार्टी नेताहरूले सामाजिक सञ्जाल र मिडियामा बलियो उपस्थिती देखाए। सभापति गगन थापा सहितका नेताहरूले सुधार, जवाफदेहिता र पारदर्शिता आवश्यक रहेको स्पष्ट पारे। कार्यक्रममा कार्यकर्ता र समर्थकहरूबीच उत्साह देखिएको थियो । तर मतदाताहरुले अर्कैलाई भोट हालेपछि यस्तो नतिजा आएको समेत कुरा बाहिर आएका छन् । बलियो तरिकाले दिएको परिवर्तनको सन्देशले काम गरेन कि भन्ने कुरा पनि विभिन्न संचारमाध्यममा पार्टीका नेता तथा कार्यकर्ताहरुले बोलिरहेका छन् ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूले पार्टीको भित्री संरचना, नेतृत्वको शैली र क्षेत्रीय कमजोरीलाई नजरअन्दाज गर्न सकिने नभएको बताएका छन्। विभिन्न राजनीतिक विश्लेषकका अनुसार टावरमा देखिएको उत्साहले केवल प्रतीकात्मक सन्देश दिन सक्यो, तर वास्तविक परिवर्तनका लागि गहिरो रणनीति, संगठनात्मक पुनरावृत्ति र स्तरमा काम आवश्यक काम नगरेको विश्लेष भइरहेको छ ।
विश्लेषणमा देखिन्छ कि कांग्रेसले वर्तमानमा तीन प्रमुख चुनौतीको सामना गरिरहेको छ ।
१,नेतृत्वको ढाँचा – परम्परागत निर्णय प्रक्रियाले नयाँ विचार र युवा नेतृत्वलाई पर्याप्त स्थान नदिएको।
२, सामाजिक सञ्जाल र संचार रणनीति – टावरबाट सन्देश दिइयो भने पनि स्थानीय मतदाता र गाउँघरमा प्रभाव कम देखिएको।
३, स्थानीय संगठनको कमजोरी – निर्वाचन परिणामले देखाएको हो कि पार्टीको आधारभूत संगठन सुदृढ नभए पनि मतदाता स्तरमा विश्वास कायम गर्न कठिन छ।
कार्यकर्ताहरूले उत्साह देखाए तापनि, राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन् कि परिवर्तन केवल टावरबाट घोषणा गरेर मात्र संभव छैन। वास्तविक चुनौती भनेको पार्टीभित्रको नीति, नेतृत्वको जवाफदेहिता र कार्यकर्ताको सक्रियतामा रहेको छ। विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि यदि कांग्रेसले गहिरो आत्मसमीक्षा नगरी बाहिरी प्रतीकात्मक कार्यक्रममा मात्र भर पर्छ भने, भविष्यमा समान परिणाम दोहोरिन सक्ने जोखिम रहन्छ। संसदमा प्रतिनिधित्व घटेको, क्षेत्रीय संगठन कमजोर र मतदाता विश्वास घटेको अवस्थामा पार्टीका लागि चुनौतीपूर्ण समय आएको विश्लेषणमा देखिएको छ।
अन्ततः, राजधानीको टावरमा देखिएको उत्साह र परिवर्तनको सन्देशले पार्टीलाई एकछिनको ऊर्जा त दियो, तर वास्तविक सुधार र आम जनतासम्म पहुँच विस्तार गर्न अझ गहिरो योजना र रणनीति आवश्यक देखिन्छ।
निर्वाचनमा कांग्रेस नेतृत्वको पराजयपछि पार्टीभित्र आलोचना तीव्र, सभापति थापामाथि बढ्यो दबाब




