काठमाडौं । भारत भ्रमणमा रहेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग भेटवार्ता गर्दा नेपाल–भारत सीमा विवादको विषय नउठाएको भन्दै राजनीतिक वृत्तमा आलोचना सुरु भएको छ । विशेषगरी कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुराजस्ता संवेदनशील राष्ट्रिय मुद्दामा मौन बसेको भन्दै सामाजिक सञ्जालदेखि राजनीतिक विश्लेषकहरूसम्मले प्रश्न उठाएका छन् ।
लामिछाने र मोदीबीचको भेटपछि सार्वजनिक भएका विवरणमा द्विपक्षीय सम्बन्ध, आपसी सहकार्य र भ्रमण आदान–प्रदानका विषय उल्लेख भए पनि सीमा समस्याबारे कुनै चर्चा नभएको खुलेपछि आलोचना चर्किएको हो । आलोचकहरूले नेपाली जनताको भावना र राष्ट्रिय हितभन्दा भारतसँग सम्बन्ध सुधारलाई प्राथमिकता दिएको आरोप लगाएका छन् ।
विश्लेषकहरूका अनुसार नेपाल–भारत सम्बन्धमा सीमा विवाद लामो समयदेखि संवेदनशील राजनीतिक विषय रहँदै आएको छ । यस्तो अवस्थामा प्रमुख दलका नेताले भारतीय नेतृत्वसँग भेट गर्दा कम्तीमा नेपालको आधिकारिक अडान स्मरण गराउनुपर्ने अपेक्षा हुने गरेको छ । तर लामिछानेले त्यो विषयलाई पूर्ण रूपमा बेवास्ता गरेको टिप्पणी भइरहेको छ ।
सामाजिक सञ्जालमा धेरै प्रयोगकर्ताले ‘राष्ट्रियताको मुद्दा उठाएर राजनीति गर्ने नेताहरू सत्तानजिक पुग्दा मौन हुने’ प्रवृत्तिको उदाहरणका रूपमा यो घटनालाई चित्रित गरेका छन् । कतिपयले लामिछानेको भ्रमणलाई “कूटनीतिकभन्दा बढी सम्बन्ध सुधार अभियान” को संज्ञा दिएका छन् ।
रास्वपाका केही समर्थकहरूले भने भेटवार्तालाई सकारात्मक रूपमा व्याख्या गर्दै सम्बन्ध बिगार्नेभन्दा संवादलाई प्राथमिकता दिनु परिपक्व राजनीति भएको बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार दुई देशबीचका जटिल विषय औपचारिक सरकारी संयन्त्रबाट उठाइनुपर्ने भएकाले पार्टी नेतृत्वको भेटमा सबै विवादित मुद्दा सार्वजनिक रूपमा उठाउनैपर्ने बाध्यता नहुने तर्क छ ।
तर विपक्षी धारका विश्लेषकहरू यो तर्कसँग सहमत छैनन् । उनीहरूका अनुसार राष्ट्रिय स्वाभिमानसँग जोडिएका विषयमा मौन बस्नु आफैंमा राजनीतिक सन्देश हो । विशेषगरी सीमा विवादबारे निरन्तर चर्को अभिव्यक्ति दिँदै आएका नेताहरू व्यवहारमा भने फरक देखिनुले जनतामा अविश्वास बढ्न सक्ने उनीहरूको भनाइ छ ।
नेपाल–भारत सम्बन्ध इतिहासदेखि नै राजनीतिक, आर्थिक र रणनीतिक रूपमा संवेदनशील मानिन्छ । यही कारण भारत भ्रमणमा जाने नेपाली नेताहरूले राष्ट्रिय मुद्दामा कस्तो धारणा राख्छन् भन्ने विषय सधैं सार्वजनिक चासोको केन्द्र बन्ने गरेको छ । रवि लामिछानेको पछिल्लो भ्रमण पनि त्यसैको नयाँ उदाहरण बनेको विश्लेषण गरिएको छ ।
