काठमाडौं । दक्षिण तथा मध्य एसियाका लागि अमेरिकी विशेष दूत सर्जियो गोरले नेपाल भ्रमणका क्रममा सरकारका उच्च तहसँग कूटनीतिक भेटघाटलाई तीव्रता दिएका छन्। उनले परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेसँग छुट्टाछुट्टै भेट गर्दै द्विपक्षीय सम्बन्ध र आर्थिक सहकार्यका विषयमा छलफल गरेका हुन्।
परराष्ट्र मन्त्रालयमा भएको भेटवार्तामा नेपाल–अमेरिका सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने, विशेषगरी व्यापार र लगानी प्रवर्द्धनमा सहकार्य बढाउने विषयमा केन्द्रित छलफल भएको जनाइएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा आर्थिक साझेदारीलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएको अमेरिकाले नेपालसँगको सम्बन्धलाई थप विस्तार गर्ने संकेत दिएको देखिन्छ।
अर्थ मन्त्रालयमा भएको करिब २० मिनेटको भेटमा गोर र अर्थमन्त्री वाग्लेबीच आर्थिक सहकार्य, विकास सहायता र लगानीका अवसरबारे विचार आदान–प्रदान भएको बताइएको छ। यद्यपि, ठोस सम्झौता वा परियोजनाबारे कुनै स्पष्ट घोषणा भने सार्वजनिक गरिएको छैन।
नयाँ सरकार गठन भएपछि अमेरिकाबाट भएको यो दोस्रो उच्चस्तरीय भ्रमण हो। यसअघि पनि अमेरिकी सहायक विदेशमन्त्री समिर पल कपुर नेपाल आएका थिए। छोटो अवधिमा भएका यी भ्रमणहरूले नेपालप्रति अमेरिकाको चासो बढ्दो रहेको संकेत दिएका छन्।
विशेषगरी आर्थिक सहकार्य, क्षेत्रीय रणनीति र साझेदारी विस्तारका सन्दर्भमा अमेरिकाले नेपाललाई महत्त्वपूर्ण साझेदारका रूपमा हेर्न थालेको कूटनीतिक वृत्तमा चर्चा छ।
गोरको भ्रमण केवल औपचारिक भेटघाटमा सीमित नभई व्यापक रणनीतिक सन्दर्भसँग जोडिएको देखिन्छ। भारतका लागि अमेरिकी राजदूतसमेत रहेका गोरको सक्रियता दक्षिण एशियामा अमेरिकाको बढ्दो उपस्थिति र सन्तुलन रणनीतिको हिस्सा हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
तर, यस्तो भेटघाटले नेपालका लागि अवसर र चुनौती दुवै ल्याउँछ। एकातिर लगानी र विकास सहयोगको सम्भावना बढ्छ भने अर्कोतिर भूराजनीतिक सन्तुलन कायम राख्नुपर्ने दबाब पनि बढ्न सक्छ।
गोरको भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्रीसँग भेट तय नभएको विषय पनि चासोको रूपमा हेरिएको छ। उच्चस्तरीय कूटनीतिक भ्रमणमा कार्यकारी प्रमुखसँग भेट नहुनु सामान्य नभएकाले यसले सन्देश के दिन्छ भन्नेबारे प्रश्न उठ्न थालेको छ। अमेरिकी विशेष दूतको पछिल्लो सक्रियताले नेपाल–अमेरिका सम्बन्धलाई नयाँ गति दिन सक्ने संकेत गरेको छ। तर, यस्ता कूटनीतिक पहलहरू केवल भेटघाटमा सीमित नरही ठोस उपलब्धिमा रूपान्तरण हुने कि नहुने भन्ने प्रश्न भने अझै खुला नै छ।
