काठमाडौं । देश निर्वाचनको संघारमा उभिँदा राज्यका प्रमुख निकायहरू चुनावलाई शान्तिपूर्ण र विश्वसनीय रूपमा सम्पन्न गराउने लक्ष्यसहित सक्रिय देखिएका छन्। राजनीतिक संक्रमणपछिको संवेदनशील परिवेश, बढ्दो जनचासो र डिजिटल माध्यममार्फत फैलिन सक्ने अफवाहलाई मध्यनजर गर्दै सुरक्षा निकाय र अन्तरिम सरकारले विशेष रणनीति अपनाएका छन्।
अन्तरिम सरकारले निर्वाचनलाई प्राथमिकता दिँदै प्रशासनिक संयन्त्रलाई स्पष्ट निर्देशन दिएको छ—मतदान केन्द्रहरू सुरक्षित बनाउने, संवेदनशील क्षेत्र पहिचान गर्ने र समन्वयात्मक कमान्ड प्रणाली लागू गर्ने। सीमित समय र चुनौतीपूर्ण भूराजनीतिक सन्दर्भकाबीच पनि सरकारको दाबी छ कि “स्वतन्त्र, निष्पक्ष र भयमुक्त वातावरण” सुनिश्चित गरिनेछ।
नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल र नेपाली सेनाबीच संयुक्त सुरक्षा योजना लागू गरिएको छ। मतदान केन्द्र वर्गीकरण स् अति संवेदनशील, संवेदनशील र सामान्य श्रेणीमा विभाजन गरी आवश्यक जनशक्ति परिचालन। मोबाइल गस्ती र क्विक रेस्पोन्स टिम ः सम्भावित विवाद र आकस्मिक घटनामा तुरुन्त हस्तक्षेप।
यस्तै डिजिटल अनुगमनमा सरकार सक्रिय देखिएको छ । सामाजिक संजालका विभिन्न माध्यमबाट निर्वाचनलाई असर पार्ने अभिव्यक्ति दिने नागरिकहरुलाई कारबाहीको दायरमा ल्याउँदै आएको छ । सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिने भ्रामक सूचना र द्वेषपूर्ण सामग्रीको निगरानीमा सबै संयन्त्र लागि परेका छन् ।
निर्वाचन आयोग नेपालसँग नियमित बैठकमार्फत सुरक्षा आवश्यकताको समीक्षा भइरहेको छ। आयोगले मतदान केन्द्रको पूर्वतयारी, कर्मचारी व्यवस्थापन र सामग्री ढुवानीमा सुरक्षा समन्वयलाई प्राथमिकता दिएको जनाएको छ। साथै, मतदाता शिक्षा अभियानलाई तीव्र पार्दै हिंसा, त्रास वा प्रलोभनबाट टाढा रही मताधिकार प्रयोग गर्न अपिल गरिएको छ।
निर्वाचनअघि दलहरूबीच आरोप–प्रत्यारोप, चुनावी सभामा देखिने भावनात्मक उत्तेजना तथा सामाजिक सञ्जालमा फैलने अपुष्ट सामग्रीले वातावरण असहज बनाउन सक्ने चिन्ता छ। यसैकारण सुरक्षा निकायले राजनीतिक दल, उम्मेदवार र नागरिक समाजसँग संयमता अपनाउन आग्रह गरेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार शान्तिपूर्ण निर्वाचन केवल सुरक्षा घेरा बलियो बनाउँदैमा सम्भव हुँदैन, राजनीतिक नेतृत्वको जिम्मेवार भूमिका, मतदाताको सचेत सहभागिता र प्रशासनिक पारदर्शिता पनि त्यत्तिकै आवश्यक छन्।
अन्ततः लोकतन्त्रको विश्वसनीयता परीक्षण हुने यो घडीमा राज्यका निकायहरूको समन्वित सक्रियता र नागरिकको परिपक्व व्यवहारले नै चुनाव सफल वा असफल हुने दिशालाई निर्धारण गर्नेछ।
