काठमाडौँ । साउदी अरेबियाले अगस्टमा युक्रेनले आयोजना गरेको शान्ति सम्मेलनको आयोजना गर्न लागेको छ । मिडिया रिपोर्टका अनुसार जेद्दाहमा हुने यस शिखर सम्मेलनमा रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि वार्ता सुरु गर्ने प्रयास गरिने भएको हो ।
शिखर सम्मेलनसँग यस बैठकमा युक्रेन बाहेक भारत, ब्राजिल र दक्षिण अफ्रिका पनि सहभागी हुनेछन् । यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति बाइडेन सरकारका उच्च अधिकारी पनि शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ । तर, यसमा रुसलाई आमन्त्रित गरिने छैन । रिपोर्टका अनुसार कीभले यस शिखर सम्मेलनको लागि द्रुत रूपमा तयारी गरिरहेको छ ।
शिखर सम्मेलनको जानकारी पहिलो पटक अमेरिकी पत्रिका वाल स्ट्रीट जर्नलले साझा गरेको थियो । अगस्ट ५-६ मा हुने यो शिखर सम्मेलनमा ३० देशको सहभागिता रहने पत्रिकाले जनाएको छ । डब्ल्यूएसजेले यसमा संलग्न हुने कूटनीतिज्ञहरूलाई उद्धृत गर्दै यो जानकारी दिएको हो । यसअघि मे महिनामा जेलेन्स्कीले जेद्दाहमा भएको अरब लिग शिखर सम्मेलनमा भाग लिएका थिए ।
उनले रुस-युक्रेन युद्धको बीचमा आफ्नो देशको लागि समर्थन खोजेका थिए । जेलेन्स्कीले भनेका थिए- ‘जसले युक्रेनबाट आँखा फर्काएका छन्, उनीहरूलाई म भन्न चाहन्छु कि एकपटक इमानदारीपूर्वक युद्धको अवस्था बुझ्नुहोस् । हामी शान्ति र न्याय चाहन्छौं । हामीसँग हाम्रो शत्रु जति मिसाइलहरू छैनन् । इरानले रुसलाई युद्धमा नालाहरू पठाउँदैछ । हामीसँग धेरै हतियार पनि छैन । तर हामी दृढ छौं किनभने सत्य हाम्रो पक्षमा छ ।’
साउदी र रुस सम्बन्ध बलियो
सोही क्रममा साउदी अरेबिया र युक्रेनबीचको द्विपक्षीय सम्बन्धका बारेमा जेलेन्स्कीले भनेका थिए– ‘साउदी हाम्रा लागि महत्त्वपूर्ण छ, हामी पारस्परिक सहयोगलाई नयाँ उचाइमा लैजान तयार छौं । यस वर्षको सुरुमा साउदी अरेबियाले युक्रेनलाई ४० करोड डलर सहयोग गर्ने वाचा गरेको थियो । उही समयमा, रूसले युद्ध समाप्त गर्ने संयुक्त राष्ट्र प्रस्तावलाई समर्थन गरेको थियो ।
तर, साउदी अरेबिया अझै पनि तेल व्यापारको मामिलामा रुससँग जोडिएको छ । ओपेक (कच्चा तेल उत्पादक देशहरूको संगठन) ले तेल उत्पादन कटौती गर्ने निर्णय गरेपछि रुस र साउदीले तेल उत्पादनमा ठूलो सहयोग गर्दै आएका छन् ।
तर, अमेरिकाले साउदी अरेबियाले यस विषयमा रुसलाई सहयोग गरेको आरोप लगाएको छ । धेरै अमेरिकी अधिकारीहरूले साउदी अरबले तेल उत्पादनमा कटौती गरेर रुसलाई सहयोग गरिरहेको बताएका छन्।
गत महिनाको सुरुमा अफ्रिकी देशहरूले रुस र युक्रेनलाई युद्ध अन्त्य गर्न शान्ति योजना प्रस्तुत गरेका थिए । यी देशहरूमा दक्षिण अफ्रिका, इजिप्ट, कोमोरोस, सेनेगल, जाम्बिया, युगान्डा र कंगो गणतन्त्रका नेताहरू थिए ।
यसबारे जेलेन्स्कीले भनेका थिए– ‘रुसको सेना हाम्रो अधिकार क्षेत्रबाट नफर्केसम्म वार्ता हुन सक्दैन । रूसले हाम्रो भूमि फिर्ता गरेपछि मात्र यो युद्धको अन्त्य हुनेछ ।
पुटिनले चीनको १२ बुँदे शान्ति योजनाको प्रशंसा
फेब्रुअरीमा रुस-युक्रेन युद्धको वार्षिकोत्सवमा चीनले १२ बुँदे शान्ति योजना पनि प्रस्तुत गरेको थियो । त्यसपछि जिनपिङले भनेका थिए– ‘जब पश्चिमी देश र कीभ तयार हुन्छन्, तब शान्तिको पहल गर्न सकिन्छ । चीनको १२ बुँदे शान्ति योजनामा युक्रेनबाट रुसी सेना फिर्ता गर्ने बारे कुनै उल्लेख छैन। यसले वार्ता गर्ने र राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ताको सम्मान गर्ने कुरा मात्र गर्छ ।’
