काठमाडौं । हंगेरीमा लामो समयदेखि सत्तामा रहेका प्रधानमन्त्री विक्टर ओर्बन को १६ वर्षे शासन अन्त्य भएको छ। हालै सम्पन्न संसदीय निर्वाचनमा विपक्षी नेता पिटर माग्यार नेतृत्वको तिस्जा पार्टीले ऐतिहासिक जित हासिल गर्दै नयाँ राजनीतिक अध्याय सुरु गरेको हो। १९९ सदस्यीय संसद्मा तिस्जा पार्टीले १३८ सिट जित्दै दुई–तिहाइ बहुमत सुरक्षित गर्यो भने ओर्बनको फिडेज पार्टी ५५ सिटमा सीमित भयो। पराजयपछि ओर्बनले नतिजा स्वीकार्दै जनताको निर्णयलाई सम्मान गर्ने बताएका छन्।
सन् २०१० देखि सत्तामा रहेका ओर्बनले ‘अनुदारवादी लोकतन्त्र’ को अभ्यास गर्दै राज्यका विभिन्न संयन्त्रमा बलियो पकड बनाएका थिए। तर यसपटक उच्च जनसहभागिता—करिब ७९.५ प्रतिशत मतदान—ले उनको राजनीतिक किल्ला भत्काइदियो। विश्लेषकहरूले यसलाई जनमतद्वारा गरिएको “निर्णायक हस्तक्षेप” का रूपमा व्याख्या गरेका छन्। निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भएसँगै राजधानी बुडापेस्ट मा व्यापक उत्सव मनाइयो। डानुब नदी किनारमा भेला भएका हजारौँ नागरिकले ‘रुसीहरू घर जाओ’ जस्ता ऐतिहासिक नारा दोहोर्याउँदै शासन परिवर्तनको खुसी साटासाट गरे।
ओर्बनको पराजय पछाडि मुख्यतः आर्थिक र सामाजिक असन्तुष्टि निर्णायक बन्यो। पछिल्ला वर्षहरूमा बढ्दो महँगी, कमजोर सार्वजनिक सेवा, र रोजगारी संकटले जनजीवन प्रभावित भएको थियो। साथै, संस्थागत भ्रष्टाचार र सत्ता नजिकका व्यवसायीको प्रभावले नागरिकमा आक्रोश बढाएको देखिन्छ। युवापुस्ताको असन्तुष्टि पनि यस परिवर्तनको प्रमुख कारक बन्यो। रोजगार, शिक्षा र भविष्यको अवसर अभावले निराश भएका युवाहरू ठूलो संख्यामा परिवर्तनको पक्षमा उभिएका थिए।
रोचक कुरा के छ भने पिटर माग्यार पहिले ओर्बनकै निकट मानिन्थे। तर सन् २०२४ पछि उनले सरकारविरुद्ध खुलेर आलोचना गर्दै नयाँ राजनीतिक शक्ति निर्माण गरे। सामाजिक सञ्जालमार्फत चलाएको अभियानले विशेषगरी युवामाझ ठूलो प्रभाव पारेको थियो। ओर्बनको शासनकालमा हंगेरी रुस र चीनसँग नजिकिँदै गएको भन्दै आलोचना हुँदै आएको थियो। तर नयाँ नेतृत्वले युरोपेली संघसँग सम्बन्ध सुधार गर्ने र लोकतान्त्रिक मूल्य पुनःस्थापित गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। युरोपेली नेताहरूले पनि यस परिवर्तनलाई सकारात्मक रूपमा लिँदै हंगेरी पुनः युरोपेली मूलधारमा फर्किने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्।
नयाँ सरकारका लागि आर्थिक स्थिरता कायम गर्नु, भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्नु र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सन्तुलनमा राख्नु मुख्य चुनौती रहने देखिन्छ। साथै, पुरानो संरचनालाई सुधार गर्दै संस्थागत विश्वास पुनःस्थापित गर्नु पनि महत्वपूर्ण कार्य हुनेछ। हंगेरीको यो निर्वाचनले देखाएको छ कि दीर्घकालीन सत्ता र संस्थागत नियन्त्रणका बाबजुद जनताको असन्तुष्टि अन्ततः निर्णायक बन्न सक्छ। यो परिणाम केवल सरकार परिवर्तन मात्र नभई देशको राजनीतिक दिशा परिवर्तनको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
