काठमाडौं । १३ चैतको दिउँसो, शीतल निवासको वातावरण सामान्य जस्तो देखिए पनि नेपाली राजनीतिक इतिहासका लागि त्यो क्षण असामान्य थियो। राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले एक युवालाई देशको कार्यकारी नेतृत्व सुम्पिँदै थिए—नाम थियो बालेन शाह । शपथको तयारी भइरहँदा सिंहदरबार र त्यसबाहिर एउटै प्रश्न गुञ्जिरहेको थियो—के साँच्चै एक ‘आउटसाइडर’ यति छिटो सत्ताको केन्द्रमा पुग्न सक्छ? यो यात्रा अचानक देखिए पनि यसको सुरुवात चार वर्षअघि भएको थियो, जब एक इन्जिनियर–र्यापरका रूपमा चिनिएका बालेनले काठमाडौं महानगरको मेयरमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिए। धेरैका लागि त्यो केवल ‘प्रयोग’ थियो। तर परिणामले देखायो—मतदाताको मन बदलिँदैछ। बालेनले काठमाडौं उपमहानगरपालिको विकासमा ठूलो योग्दान गरेको देखेर,हक्की स्वभावका बालेनलाई प्रधानमन्त्री बनाउनुपर्ने कुरा उठ्दै आएको थियो । त्यो आज आएर पुरा भएको छ ।
मेयर बनेपछि बालेनले आफूलाई केवल लोकप्रिय अनुहारमा सीमित राखेनन्। फोहोर व्यवस्थापनदेखि अव्यवस्थित संरचना हटाउनेसम्मका कदमले उनले ‘काम गर्ने नेता’को छवि निर्माण गरे। सामाजिक सञ्जालमा बनेको प्रभाव बिस्तारै भौतिक राजनीति—भोट र समर्थन—मा रूपान्तरण हुन थाल्यो। त्यही लहरले उनलाई प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा झापा–५ सम्म पुर्यायो। पहिलो संसदीय यात्रामै प्रधानमन्त्री बन्ने उपलब्धि नेपाली राजनीतिमा विरलै देखिएको घटना हो। अझ करिब दुई तिहाइ बहुमतको समर्थनसहित सरकार गठन गर्नु उनको राजनीतिक उकालो कति तीव्र थियो भन्ने स्पष्ट संकेत हो।
तर, बालेनको कथा केवल पद प्राप्तिको कथा होइन। यो पुस्तान्तरणको संकेत पनि हो। दशकौँदेखि स्थापित दल र नेताहरूको वर्चस्वबीच नयाँ पुस्ताले विकल्प खोजिरहेको थियो—र बालेन त्यसको प्रतीक बने। उनको राजनीतिक शैली पनि परम्परागतभन्दा फरक छ। लामो भाषणभन्दा छोटो, सीधा संवादस नाराभन्दा ‘काम गरेर देखाउने’ प्रतिबद्धता। जनकपुरको एक कार्यक्रममा उनले भनेका शब्द अझै स्मरणीय छन्–“म काम गर्ने मान्छे हुँ, अवसर दिनुहोस्, परिणाम देखाउँछु।”
तर चुनौतीहरू कम छैनन्। सामाजिक सञ्जालको लोकप्रियता र चुनावी समर्थनलाई शासन सञ्चालनको दक्षतामा रूपान्तरण गर्नु नै उनको सबैभन्दा ठूलो परीक्षा हुनेछ। संघीय संरचना सुदृढ बनाउने, प्रशासनिक सुधार गर्ने र विकासका वाचा कार्यान्वयन गर्ने—यी सबै अपेक्षाहरू अब उनको काँधमा छन्। राजनीतिमा छिटो उक्लिनु जति कठिन हो, त्यति नै कठिन हुन्छ त्यहाँ टिकिरहनु। बालेन शाहका लागि अबको यात्रा लोकप्रियताबाट परिणामतर्फको हो।
सायद यही कारणले अहिले धेरैले भन्छन्—नेपालको सत्ताको साँचो अब केवल सिंहदरबारमा होइन, एउटा नयाँ पुस्ताको अपेक्षामा छ, जसको प्रतिनिधित्व बालेन शाहले गर्छन्।
