काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसमा निर्वाचनपछिको राजनीतिक समीकरण फेरिन थालेको छ। पार्टीभित्र लामो समयदेखि द्वन्द्वात्मक गुटीय स्थिति देखिंदै आएको थियो भने हालै निर्वतमान सभापति शेरबहादुर देउवा र शेखर कोइराला पक्षबीच सहकार्य बढेपछि शक्ति सन्तुलनमा महत्वपूर्ण परिवर्तनको संकेत देखिएको छ।
पार्टी स्रोतका अनुसार मंगलबार केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा बस्ने केन्द्रीय समिति बैठकमा प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको समीक्षा र आगामी रणनीति तय हुने छ। यस बैठकमा सभापति गगन थापा पहिलोपटक औपचारिक रूपमा सहभागी हुनेछन्। यसअघि विशेष महाधिवेशनबाट बनेको थापा–शर्मा नेतृत्वको कार्यसमितिले पार्टीभित्र विवादास्पद समानान्तर संरचना सञ्चालन गर्दै आएको थियो।
विश्लेषकका अनुसार देउवा–कोइराला पक्षको सक्रिय सहभागिताले पार्टीको आन्तरिक शक्ति सन्तुलन फेरिनेछ। निर्वाचनपछि कांग्रेसमा प्रत्यक्ष र समानुपातिक सांसदहरूको आधारमा दुई फरक शक्ति केन्द्र स्पष्ट देखिएका छन्। देउवा–कोइराला समूहको बहुमत राष्ट्रिय सभामा पनि छ, जसले संसदीय दलको नेतृत्व चयनदेखि संगठनात्मक निर्णयसम्म प्रभाव पार्ने देखिन्छ।
केन्द्रीय समितिको बैठकले भदौमा १५ औँ महाधिवेशन गर्ने तयारीलाई समेत अन्तिम रूप दिने सकेत गरेको छ । कार्यतालिकाअनुसार बीपी जन्मजयन्तीमा महाधिवेशन उद्घाटन गरिनेछ र त्यसपछि तल्लो तहको अधिवेशन सुरु हुने योजना छ। क्रियाशील सदस्यतासम्बन्धी विवाद र नयाँ संरचना निर्माणको विषयमा पनि बैठकमा निर्णय हुने अपेक्षा गरिएको छ।
स्रोतका अनुसार, देउवा–कोइराला समूहका सांसदहरूको बहुमतलाई दृष्टिगत गर्दै संसदीय दलको नेतृत्व चयनमा सहकार्य गर्ने तयारी भइरहेको छ। त्यस्तै, थापा–शर्मा पक्षले पनि आफ्नो दाबी राख्ने क्रममा आन्तरिक विवादलाई परिमार्जित गर्दै पार्टी स्थायित्व कायम गर्ने प्रयास गर्ने देखिन्छ।
विश्लेषकहरूले भने, “कांग्रेसभित्र आन्तरिक शक्ति पुनर्सन्तुलन केवल नेतृत्वको विषय मात्र होइन, समग्र लोकतान्त्रिक अभ्यास र संगठनात्मक सुधारसँग जोडिएको महत्वपूर्ण कदम हो। स्पष्ट सहमति र एकीकृत मार्गचित्र नबनेसम्म पार्टी अझ जटिलतामा फस्ने सम्भावना छ।”
निर्वाचन परिणामपछि पार्टीभित्र आरोप–प्रत्यारोप र हारको जिम्मेवारी तय गर्ने विषयमा मतभेद देखिन थालेका छन्। विशेष महाधिवेशनबाट बनेको थापा–शर्मा नेतृत्वको वैधानिकता सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन रहे पनि देउवा–कोइराला समूहको सहकार्यले पार्टीलाई रणनीतिक रूपमा मजबुत बनाउने संकेत गरेको छ।
यसरी, देउवा–कोइराला समूहको सक्रिय सहभागिता र थापा–शर्मा नेतृत्वबीचको आन्तरिक शंका नेपाली कांग्रेसको आगामी राजनीतिक दिशा निर्धारण गर्ने प्रमुख कारक बन्नेछ। सभापति उपचारबाट बुधबार नेपाल आउने स्रोतले जनाएको छ ।
