काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका निर्वतमान उपसभापति पूर्णबहादुर खड्काले हालै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको परिणामलाई गम्भीर सन्देशका रूपमा लिनुपर्ने बताएका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै उनले मतदाताले दिएको निर्णयलाई सम्मान गर्दै पार्टीले विगतका कमजोरीको इमानदार आत्मसमीक्षा गर्नुपर्ने बताएका हुन्।
खड्काका अनुसार निर्वाचन परिणामले विशेषगरी विभिन्न तह र जिम्मेवारीमा सक्रिय कांग्रेसका नेता–कार्यकर्तालाई गहिरो सन्देश दिएको छ। उनले मतदातालाई ‘भगवानरूपी परम आदरणीय’ भन्दै उनीहरूको निर्णयलाई शिरोधार्य गर्दै अब भावनात्मक प्रतिक्रिया होइन, संयमित र जिम्मेवार ढंगले पार्टीलाई पुनर्गठन गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
उनले कांग्रेसभित्र देखिएको अस्वाभाविक महत्वाकांक्षा, आवेग र आग्रहबाट मुक्त हुँदै व्यापक एकताको भावनासहित अघि बढ्नुपर्ने बताए। खड्काका अनुसार अहिले पार्टीका सामु “हिमालयन चुनौती” खडा भएको छ, जसको सामना गर्न एकता, निष्ठा र समर्पणको मार्ग नै सबैभन्दा उपयुक्त उपाय हुन सक्छ।
अनपेक्षित परिणामपछि कांग्रेसभित्र बहस
यसपटकको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा कांग्रेसले अपेक्षा गरेभन्दा कमजोर परिणाम भोगेपछि पार्टीभित्र नेतृत्व, रणनीति र संगठनबारे तीव्र बहस सुरु भएको छ। निर्वाचनअघि राजधानीमा आयोजित कार्यक्रमहरू र विभिन्न अभियानमार्फत कांग्रेसले परिवर्तन र सुधारको सन्देश दिन खोजेको थियो।
विशेषगरी पार्टीका सभापति गगन थापाले सुधार, पारदर्शिता र जवाफदेहिताको मुद्दा उठाउँदै नयाँ राजनीतिक शैली प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरेका थिए। सामाजिक सञ्जाल र सार्वजनिक कार्यक्रमहरूमा देखिएको उत्साहले कार्यकर्ताबीच आशा जगाए पनि निर्वाचन परिणाम भने पार्टीका लागि अनपेक्षित बनेको छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार कांग्रेसले बाह्य रूपमा परिवर्तनको सन्देश दिए पनि संगठनात्मक संरचना, रणनीति र मतदातासँगको सम्बन्धलाई पर्याप्त रूपमा सुदृढ गर्न नसकेको देखिन्छ। राजधानीका कार्यक्रम र प्रचार अभियानले प्रतीकात्मक सन्देश त दिएको भए पनि त्यसले स्थानीय स्तरमा अपेक्षित प्रभाव पार्न नसकेको टिप्पणी भइरहेको छ। विश्लेषकहरू भन्छन्, केवल सार्वजनिक कार्यक्रम वा अभियानले मात्र परिवर्तन सम्भव हुँदैन। वास्तविक सुधारका लागि पार्टीको नीति, नेतृत्व शैली र संगठनात्मक संरचनामा गहिरो पुनरावलोकन आवश्यक हुन्छ।
- कांग्रेसका लागि तीन प्रमुख चुनौती
- हाल कांग्रेसले तीन प्रमुख चुनौती सामना गरिरहेको विश्लेषण गरिएको छ।
- पहिलो, नेतृत्व संरचनासम्बन्धी चुनौती। परम्परागत निर्णय प्रक्रिया र नेतृत्व शैलीले नयाँ पुस्ता र वैकल्पिक विचारलाई पर्याप्त स्थान दिन नसकेको आरोप लाग्दै आएको छ।
- दोस्रो, सञ्चार रणनीति। सामाजिक सञ्जाल र मिडियामा पार्टीको सक्रियता देखिए पनि त्यसको प्रभाव गाउँ–गाउँमा रहेका मतदातासम्म पुग्न नसकेको विश्लेषण गरिएको छ।
- तेस्रो, स्थानीय संगठनको कमजोरी। निर्वाचन परिणामले पार्टीको आधारभूत संगठन कमजोर बन्दै गएको संकेत गरेको बताइन्छ।
निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भएसँगै पार्टी नेतृत्वभित्र पनि विभिन्न धारणा देखिन थालेका छन्। सभापति गगन थापाले नैतिकताका आधारमा राजीनामा दिने तयारी गरेको चर्चा भए पनि त्यसबारे औपचारिक निर्णय भने भएको छैन। यसैबीच कांग्रेस नेता चन्द्र भण्डारीले भने अहिले राजीनामा दिने समय नभई संकट समाधानमा ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्ने बताएका छन्। उनका अनुसार नेतृत्वले पद छाड्नु भन्दा पार्टीलाई छिटो महाधिवेशनतर्फ लैजाँदै संगठन सुदृढ गर्ने दिशामा काम गर्नु आवश्यक छ। भण्डारीले युवापुस्ता कांग्रेसबाट टाढिँदै गएको चिन्ता व्यक्त गर्दै अहिलेको अवस्थामा पार्टीलाई “औषधि खुवाएर निको पार्नुपर्ने” आवश्यकता रहेको बताएका छन्।
पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमले कांग्रेसलाई आत्मसमीक्षाको मोडमा पुर्याएको देखिन्छ। मतदाताको विश्वास घट्दै गएको, संगठन कमजोर हुँदै गएको र नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदय भइरहेका बेला पार्टीका लागि चुनौती थपिएको विश्लेषण गरिएको छ। यस्तो अवस्थामा खड्काले उठाएको आत्मसमीक्षाको मुद्दा कांग्रेसभित्र चलिरहेको बहसको केन्द्रमा देखिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यदि पार्टीले गहिरो समीक्षा गर्दै संगठन र नेतृत्वमा सुधार गर्न सकेन भने भविष्यमा अझ कठिन परिस्थितिको सामना गर्नुपर्ने सम्भावना रहन्छ। त्यसैले अहिले कांग्रेसका लागि सबैभन्दा महत्वपूर्ण प्रश्न यही बनेको छ—के पार्टीले मतदाताको सन्देशलाई आत्मसात गर्दै वास्तविक सुधारको बाटो समात्छ, कि केवल राजनीतिक प्रतिक्रियामै सीमित रहन्छ ?
