काठमाडौं ।अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले धनी विदेशीहरूलाई लक्षित गर्दै ‘गोल्ड कार्ड’ भिसा कार्यक्रम सुरु गरेका छन् । यसअन्तर्गत योग्य व्यक्तिहरूले १० लाख डलर (लगभग १३ करोड ४० लाख नेपाली रुपैयाँ) तिरेर अमेरिकामा स्थायी बसोबास र नागरिकताको सीधा बाटो पाउन सक्नेछन् । यो कार्यक्रम ट्रम्प प्रशासनको कडा आप्रवासन नीतिसँग जोडिएको छ, जसमा अवैध आप्रवासीहरूलाई लाखौँ डिपोर्ट गर्ने योजना चलिरहेको बेला धनीहरूलाई ‘पे टु प्ले’ सुविधा दिइएको छ ।
ट्रम्पले सेप्टेम्बरमा जारी गरेको कार्यकारी आदेशअनुसार यो कार्यक्रम बिहीबार औपचारिक रूपमा लन्च भएको हो । सरकारी वेबसाइट ट्रम्पकार्डडटगोभ मा उल्लेख भएअनुसार, आवेदकहरूले डिपार्टमेन्ट अफ होमल्यान्ड सेक्युरिटी (डीएचएस) लाई १५,००० डलर (लगभग २० लाख नेपाली रुपैयाँ) प्रोसेसिङ शुल्क तिरेपछि पृष्ठभूमि जाँच उत्तीर्ण गर्दै मुख्य शुल्क तिरेर ‘रिकर्ड समय’ मा अमेरिकी बसोबास पाउनेछन् । यसले ईबी-१ वा ईबी-२ ग्रीन कार्डको तीव्र प्रक्रिया प्रदान गर्नेछ, जसबाट नागरिकतासम्म पुग्ने बाटो खुल्छ ।
कार्यक्रमका मुख्य विशेषताहरू यस प्रकार छन्। व्यक्तिगत आवेदकले १० लाख अमेरिकी डलर शुल्क तिरेर यो गोल्ड कार्ड प्राप्त गर्न सक्नेछन्। ट्रम्पको भनाइअनुसार यो सुविधाले अमेरिकी कम्पनीहरूलाई आफ्ना उच्च प्रतिभाशाली कर्मचारीहरूलाई सजिलै राख्न मद्दत गर्नेछ। कम्पनीहरूले भने आफ्ना कर्मचारीलाई प्रायोजित गर्न २० लाख डलर तिर्नुपर्नेछ भने त्यसपछि वार्षिक १ प्रतिशत अर्थात् २० हजार डलर मेन्टेनेन्स शुल्क र कार्ड ट्रान्सफर गर्दा ५ प्रतिशत अर्थात् १ लाख डलर अतिरिक्त शुल्क लाग्नेछ।
यसबाहेक कार्यक्रममा अझ महँगो ‘प्लेटिनम कार्ड’ संस्करण पनि छ, जसको मूल्य ५० लाख डलर छ र यसलाई ‘कमिङ सुन’ भनिएको छ। यो कार्ड लिएपछि अमेरिका बाहिरको आयमा अमेरिकी करको दायराबाहिर रहनेछ र वार्षिक २७० दिनसम्म अमेरिकामा पूर्ण करमुक्त बसोबास गर्न पाइनेछ।ट्रम्पले फेब्रुअरीमा यो कार्यक्रमको सुरुवाती रिपोर्ट सार्वजनिक गर्दा मूल्य ५० लाख डलर राखिएको थियो, तर अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धालाई ध्यानमा राखेर १० लाख डलरमा झारिएको छ । न्यूजिल्यान्डको करिब ३० लाख डलरको ‘गोल्डेन भिसा’ कार्यक्रमसँग तुलना गर्दै ट्रम्प प्रशासनले यो छुट्टै प्रतिस्पर्धी भएको दाबी गरेको छ । कार्यक्रमबाट प्राप्त आम्दानी ‘देशमा सकारात्मक कार्यहरू’ का लागि प्रयोग हुने र यसले अर्बौँ डलर सङ्कलन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
ट्रम्पले आफ्नो ट्रुथ सोसल प्लेटफर्ममा लेखेका छन्, “योग्य र जाँचिएका सबै व्यक्तिका लागि नागरिकताको सीधा बाटो । धेरै रोमाञ्चक ! हाम्रा महान् अमेरिकी कम्पनीहरूले अन्ततः आफ्ना अमूल्य प्रतिभाहरू राख्न सक्छन् ।” सेप्टेम्बरमा उनले भनेका थिए, “यी धेरैजसो सफल व्यक्ति हुन्, जो सीमापार हिँडेर होइन, धेरै पैसा तिरेर आउनेछन् ।”
डीएचएस सचिव क्रिस्टि नोएमले एक्स (ट्विटर) मा लेखेकी छन्, “यो ऐतिहासिक पहलअन्तर्गत योग्य व्यक्ति र कम्पनीहरूले क्रमशः १० लाख र २० लाख डलर योगदान गर्दा कडा जाँचपछि ईबी-१ वा ईबी-२ ग्रीन कार्ड तीव्र रूपमा प्राप्त गर्नेछन् ।”
यो कार्यक्रम ट्रम्प प्रशासनको आप्रवासन कडाइसँग विपरीत देखिन्छ । प्रशासनले लाखौँ अवैध आप्रवासीहरूलाई डिपोर्ट गर्न ठुलो स्रोत खर्चिरहेको बेला धनीहरूलाई ‘लाइन काटेर’ प्रवेश दिने यो योजनाले अमेरिकालाई परम्परागत रूपमा मेहनती गरिबहरूको शरण स्थलको छविबाट टाढा पुर्याउने भन्दै आलोचना खेपेको छ । आलोचकहरूका अनुसार, यो ‘धनीहरूलाई मात्रका लागि’ को नीति हो, जसले सामाजिक असमानता बढाउन सक्छ ।
यो कार्यक्रमले अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउने ट्रम्पको दाबी छ, तर यसको दीर्घकालीन प्रभावबारे बहस चर्किएको छ ।
