काठमाडौँ । रुस–युक्रेन युद्ध नयाँ मोडमा पुग्ने संकेत देखिन थालेको छ । पछिल्ला गतिबिधिपछि आणविक हमलाको चिन्ता बढेको छ । युक्रेनका प्रमुख शहरहरुमा घर छोडेर बंकरमा बस्ने तयारी शुरु भएको मिडिया रिपोर्टमा उल्लेख गरिएको छ ।
कीभमा अलेक्जेन्डर क्याडेटले घरको पछाडि भूमिगत कोठा बनाएका छन् । काठको गोठमुनि बनेको यो कोठामा पुग्न जमिनबाट साढे छ फिटसम्म सिँढी चढ्नुपर्छ । वास्तवमा, ३२ वर्षीय अलेक्ज्याण्डरले रुसी आक्रमणबाट बच्न पुरानो इनारलाई बंकरमा परिणत गर्न दुई हप्तासम्म कडा मेहनत गरेका छन् ।
“हामी अहिले बढी चिन्तित छौं, विशेष गरी पछिल्लो (अक्टोबर १०) आक्रमण पछि,” अलेक्ज्याण्डरले भने। हामीलाई लाग्छ कि आणविक आक्रमण पछि, हामी केहि समयको लागि यो आश्रयमा बाँच्न सक्षम हुनेछौं । आणविक हमलाको सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै उनले यस बंकरमा पानीका बोतल, प्याक गरिएको खाना, रेडियो र पावर बैंक पनि राखेका छन् । अलेक्ज्याण्डर परमाणु आक्रमणबाट बच्न प्रबन्ध गर्दछ, तर ऊ आशा गर्दछ कि उसले कोठा प्रयोग गर्नुपर्दैन ।
घरको पछाडि बंकर बनाउने अलेक्जेन्डरले भने कि कार्य योजना बनाएर राम्रो हुन्छ । त्यहाँ कुनै ग्यारेन्टी छैन यसले तपाईंलाई बचाउनेछ, तर कम्तिमा तपाईं यसको लागि मानसिक रूपमा तयार हुनुहुन्छ । कीभका धेरै मानिसहरूले उनीहरूलाई सोमबारको मिसाइल आक्रमणको बारेमा सचेत गराएको बताएका छन् ।
रुसले कीभमा एकै दिनमा ८३ वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेपछि अलेक्ज्याण्डर जस्ता धेरै मानिसले यस्तै बङ्करहरू निर्माण गरी आवश्यक उपकरणहरू जम्मा गरिरहेका छन् । यहाँका बासिन्दाहरूले आणविक युद्धको बेला सुरक्षित रहन पढिरहेका छन् । मानिसहरू विश्वास गर्छन् कि यी विधिहरूले उनीहरूलाई परमाणु आक्रमणको घटनामा आफूलाई बचाउन मद्दत गर्नेछ । एकै समयमा, सयौं मानिसहरू युक्रेनबाट बाहिर पनि जाँदैछन् ।
युद्धको बीचमा, कीभले महिनौंदेखि रुसी आक्रमणको सबैभन्दा खराब चरणबाट जोगिरहेको थियो । उत्तर-पूर्वी युक्रेनका धेरै भागहरूबाट रुसी सेना फिर्ता भएपछि त्यहाँको जनजीवन पनि पुनः सुरु भएको थियो । यहाँ विद्यालय पनि खुलेका थिए । अब भने धेरै विद्यालयहरूले अभिभावकहरूलाई आफ्ना बच्चाहरूसँग आपतकालीन प्याकहरू पठाउन आग्रह गरेका छन् ।
कीभको डिपार्टमेन्ट स्टोरमा काम गर्ने ५० वर्षीया नादिया स्टेलमाखले भनिन्, एउटी आमाले उनलाई स्कूलबाट लेटेक्स ग्लोभ्स, पोन्चो, बुट कभर, टिस्यु पेपर, वेट वाइप र फ्ल्यासलाइटहरू समावेश गरेको सूची ल्याएकी थिइन् ।
मानिसहरूलाई पोटासियम आयोडाइड ट्याब्लेट दिइने
कीभ सिटी काउन्सिलले चिकित्सकको सिफारिसमा आणविक आक्रमण भएमा मानिसहरूलाई पोटासियम आयोडाइड ट्याब्लेट दिइने बताएको छ । यी चक्की सहरका फार्मेसीमा पनि पाइने उनले बताए । कीभकी फार्मासिस्ट एलिना बोझेडोमोभाले दिनहुँ मानिस चक्की खोज्न आउने गरेको बताइन् । रेडियोएक्टिभ आयोडिनको सम्पर्कमा आएपछि थाइरोइड ग्रंथिलाई असर नहोस् भनेर पोटासियम आयोडाइड दिने गरिन्छ ।
अक्टोबर २, २०२२ मा, अमेरिकी सरकारले २३ मिलियन डलरको आयोडिन औषधि खरिद गर्ने घोषणा गरेको थियो । अमेरिकाको इतिहासमा पहिलो पटक एकैपटक यति धेरै आयोडिन ट्याब्लेट खरिद गरिएको हो । बाइडेन सरकारले यी औषधिहरू रासायनिक, जैविक, रेडियोलोजिकल र आणविक आक्रमणबाट बच्न खरिद गरिएको बताएको छ।
अमेरिकामा मात्रै होइन, युरोपमा पनि एन्टि न्यूक्लियर रेडिएसन औषधिको बिक्री बढेको छ । रुस र युक्रेनसँग जोडिएको देश पोल्याण्डको राजधानी वारसामा ६०० भन्दा बढी वितरण केन्द्रहरू स्थापना गरिएका छन् ।
कीभका धेरै मानिसहरूले उनीहरूलाई सोमबारको मिसाइल आक्रमणको बारेमा सचेत गराएको बताएका छन् । केर्च ब्रिजमा भएको आक्रमणपछि ३० वर्षीया क्रिस्टिना गेभोर्कोभाले भनिन्, “रुसीहरूले कस्तो प्रतिक्रिया दिनेछन् भन्ने मलाई साँच्चै डर लागेको छ । पहिले हामी कीभमा सुरक्षित महसुस गर्थ्यौं । तर अब केही हुनेवाला छ जस्तो लाग्छ ।”
रुसो-युक्रेन युद्धको सुरुवातदेखि नै आणविक आक्रमणको सम्भावना थियो । युक्रेनीहरूले पनि रुसले रणनीतिक आणविक हतियार प्रयोग गर्न सक्छ वा युक्रेनको आणविक उर्जा प्लान्टहरू मध्ये एकमा आक्रमण गर्न सक्छ भनेर डराएका थिए । यद्यपि स्थितिको अनुगमन गरिरहेका अमेरिकी अधिकारीहरूले पुटिनले आणविक हतियारहरू युक्रेनतर्फ लैजान लागेको भन्ने कुनै प्रमाण नभेटिएको बताएका छन्।
धेरै मानिसहरू विश्वास गर्छन् – पुटिनले परमाणु आक्रमण गर्ने छैनन्
यद्यपि, कीभका सबै बासिन्दाहरू आणविक आक्रमणको बारेमा चिन्तित छैनन् । रुसी राष्ट्रपति पुटिनले त्यसो नगर्ने धेरैको विश्वास छ । साथीहरूसँग घुम्न गएका ३१ वर्षीय दिमित्रोले पुटिनले किभलाई लक्षित गर्न परम्परागत हतियार प्रयोग गरिरहेको बताए । उनीहरूले यो युद्धमा आणविक आक्रमण गर्ने छैनन् । ४७ वर्षीया स्वेतलाना जोजुलियाले सावधानीका रूपमा पोटासियम आयोडाइड ट्याब्लेट किनेकी छिन् । पुटिनले युक्रेनमा आणविक हमला नगर्नेमा पनि उनीहरु आशावादी छन् ।
अक्टोबर ८ मा युक्रेनले रुस र क्रिमियालाई जोड्ने केर्च ब्रिजलाई विस्फोट गराएको थियो । जवाफमा रुसले ४८ घण्टापछि युक्रेनमा ८३ वटा मिसाइल प्रहार गरेको थियो । यसैबीच रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले मंगलबार भनेका छन्, यदि हामीमाथि हमला भयो भने हामी आफ्नो रक्षाका लागि आणविक हतियार प्रयोग गर्नबाट पछि हट्ने छैनौं । राष्ट्रपति पुटिनले यसअघि पनि यस्तै अभिव्यक्ति दिएका छन् ।
