काठमाडौँ । इराकको राजधानी बग्दादमा बुधबार हजारौं प्रदर्शनकारी सुरक्षा घेरा तोडेर संसदमा प्रवेश गरेका छन् । यी प्रदर्शनकारीहरू शिया मुस्लिम धार्मिक नेता मौलाना मुक्तादा अल-सदरका समर्थक थिए । प्रदर्शनकारीहरूले प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारका रूपमा मोहम्मद अल-सुदानीको मनोनयनको विरोध गरिरहेका थिए ।
प्रदर्शनकारीलाई तितरबितर पार्न प्रहरीले अश्रुग्यास प्रहार गर्नुका साथै पानीको फोहोरा समेत प्रहार गरेको थियो । त्यतिबेला संसदमा कुनै पनि सांसद उपस्थित थिएनन् । बुधबार प्रदर्शनकारीहरूले आक्रमण गरेको बग्दादको उच्च सुरक्षा क्षेत्रमा धेरै देशका दूतावाससहित धेरै महत्त्वपूर्ण भवनहरू छन् ।
सुरक्षा बलले सुरक्षा बलहरूले सुरुमा प्रदर्शनकारीहरूलाई रोक्न प्रयास गरे तर पछि तिनीहरू संसदमा प्रवेश गरे । प्रदर्शनकारीहरू संसदको टेबुलमा चढे, गाउन र नाच्न थाले । तस्बिरमा उनी टेबलमा पल्टिएको र कुर्सीमा बसेको देखिन्छ ।
इराकका वर्तमान निवर्तमान प्रधानमन्त्री मुस्तफा अल काधिमीले प्रदर्शनकारीलाई संसदबाट बाहिर निस्कन आग्रह गरेका छन् ।
९ महिनादेखि राजनीतिक गतिरोध गत वर्ष अक्टोबरमा भएको इराकको संसदीय निर्वाचनमा मुक्तादा अल–सद्रको गठबन्धनले सबैभन्दा बढी सिट जितेको थियो ।
तर विगत नौ महिनादेखि देशका राजनीतिक दलहरूबीचको गतिरोधका कारण सरकार गठन हुन सकेको छैन ।
विगत नौ महिनादेखि त्यहाँका सांसदहरुले राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री चयन गर्न सकेका छैनन् । जसका कारण राजनैतिक गतिरोधको अवस्था सिर्जना भएको छ र न राज्य प्रमुख वा मन्त्रिपरिषद् नै छ ।
अहिले निवर्तमान प्रधानमन्त्री मुस्तफा अल काधिमीको सरकारले देश चलाइरहेको छ ।
गत निर्वाचनमा विजयी दलहरुबीच राजनीतिक सहमति हुन नसके कादिमी आगामी निर्वाचनसम्म प्रधानमन्त्री रहन सक्नेछन् ।
यसअघि सन् २०१० मा पनि २८९ दिनको गतिरोधपछि नूरी अल मलिकी दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा इराकमा यस्तै अवस्था सिर्जना भएको थियो ।
गतिरोध प्रभाव
राजनीतिक गतिरोधका कारण २०२२ को लागि इराकको लागि बजेट छैन, जसले आधारभूत आवश्यकताका परियोजनाहरू र आर्थिक गतिविधिहरूमा खर्च गर्न रोकेको छ ।
इराकका जनता यसका कारण त्यहाँ धेरै सेवाहरू बन्द भएको र मानिसहरूसँग रोजगारी नभएको बताउँछन्। पछिल्लो पाँच वर्षदेखि त्यहाँ लडाइँ नभएको र अर्कोतिर कच्चा तेलको भाउ बढेकाले मनग्य आम्दानी भइरहेको अवस्था भएको उनको भनाइ छ ।
समाचार एजेन्सी रोयटर्सका अनुसार नासिरिया सहरमा बस्दै आएका सेवानिवृत्त कर्मचारी मोहम्मद मोहम्मदले भने, ‘त्यहाँ सरकार छैन, बजेट छैन, सडकमा खाल्डाखुल्डी छन्, बिजुली र पानीको अभाव छ, स्वास्थ्य र शिक्षाको अवस्था झन खराब बनेको छ ।’
मुक्तादा अल सदर
शिया मौलाना मुक्तादा अल-सदरले इराकमा अमेरिकी हस्तक्षेपको विरोध गरेका छन् । उनले अक्टोबरमा भएको निर्वाचनमा आफ्नो गठबन्धनको जित भएको दाबी गरेका छन् । अक्टोबर २०२१ मा भएको चुनावमा, मुक्तादा अल-सद्रको पार्टी ७३ सिटका साथ अगाडि थियो। तर, ३२९ सिट भएको इराकी संसदमा सरकार बनाउन १६५ सिट हुनु आवश्यक छ ।
तर, मौलाना सदरले अन्य दलसँग काम गर्न नमानेका कारण गठबन्धन सरकार गठन हुन सकेन ।
उनका समर्थकहरूले प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारमा मोहम्मद अल सुदानीको मनोनयनको विरोध गरिरहेका छन्। उनी आफू इरानको नजिक रहेको विश्वास गर्छन् ।
सन् २०१९ मा भ्रष्टाचार, बेरोजगारी र सार्वजनिक सेवाको अवस्थालाई लिएर ठूलो मात्रामा आन्दोलन भएको थियो । ह्युमन राइट्स वाचका अनुसार त्यसबेला सुरक्षा बलको कारबाहीमा धेरै मानिस मारिएका थिए ।
मौलाना सदरका समर्थकहरू यसअघि सन् २०१६ मा पनि संसदमा प्रवेश गरेका थिए ।
इराकस्थित संयुक्त राष्ट्र मिशनले मानिसहरूलाई शान्तिपूर्ण र कानूनको सीमा भित्र विरोध गर्ने अधिकार रहेको बताएको छ ।
