सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यू
नमस्कार
तपाईँले व्यक्तिगत तवरले मलाई चिन्नु हुन्न र म आफूलाई त्यसरी चिनाउन पनि चाहन्न । साथै, यो पत्र लेख्दै गर्दा यसको प्रत्युत्तर आउला भन्ने आशा पनि राखेको छैन । कम्तीमा यो चिट्ठी तपाईंसम्म पुगी एकपटक पढिदिनुभएमा मेरो परिश्रम सार्थक हुने थियो । म तपाईँको गृहजिल्ला झापा निवासी एक आमनागरिक हुँ, जसले आमजनमानसमा रहेको तपाईंप्रतिको छापलाई नजिकबाट नियालेको छ । तपाईँका समकालीन सहयोद्धा साथीहरूको आपसी भलाकुसारी चाख मानि बिना प्रतिक्रिया ध्यानपूर्वक सुनेको छु । अनि प्रेरणास्वरूप तपाईंहरूका साहसपूर्ण गाथाहरु सुन्दा मनमनै आफू पनि एक साहसी राजनीतिज्ञ बन्नेर सर्वहारा वर्गका पिरमर्कामा थोरै भए पनि मलम लगाउने लक्ष्य सजाएको थिएँ । तर समयको बहावसँग अहिले म कहाँ छु अनि मेरा सपनाहरू कहाँ छन् ? त्यसको लेखाजोखा गर्न बाँकी नै छ ।
२०२८ सालको झापा विद्रोहका बखत पक्राउ परी २०२९ फागुन २१ गते सुखानी जंगलमा हत्या गरिएका पॉंच शहीद नेत्र घिमीरे, वीरेन राजवंशी, रामनाथ दाहाल, नारायण श्रेष्ठ र कृष्ण कुइँकेलसँगै कॉंधमा कॉंध मिलाई किसान आन्दोलनमा खेल्नु भएको नेतृत्वदायी भूमिका आज पनि झापाली जनताले भुलेका छैनन् । तपाईँप्रतिको झापाका जनाताको विश्वासकै कुरा गर्ने हो भने सन् १९९९ को प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनलाई हेरे पुग्छ । जुनबेला वामदेव गौतमद्वारा नेतृत्व गरिएको नेकपा (माले) को उदय भएको थियो । त्यसबखत झापा क्षेत्र नम्बर २ बाट नेकपा (एमाले) का तर्फबाट तपाईं, नेकपा (माले) का तर्फबाट सीपी मैनाली अनि नेपाली कांग्रेसका तर्फबाट श्रीमती गिरिराजकुमारी प्रसाई चुनावी मैदानमा हुनु हुन्थ्यो । लामो समयदेखि कम्युनिस्ट आन्दोलनमा सहयात्रा गरेका दुई दिग्गज कम्युनिस्ट उम्मेदवार एउटै क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा गर्दैगर्दा नेपाली कांग्रेसले चुनाव जित्ने आंकलन आमनागरिकमा थियो । तर ती सबै अनुमानलाई गलत पार्दै तपाईंले १७ मतले आफ्नो निकटतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाली कांग्रेसकी गिरिराजकुमारी प्रसाईलाई हराउनुभएको थियो । राजनीति भनेको के हो भन्ने राम्रो ज्ञान नभएको म पनि त्यसबखत को तपाईंको विजय जुलुस हेर्न पुगेको थिएँ ।
प्रधानमन्त्रीज्यू, यी त भए पृष्ठभूमिका कुरा । यी सबै घटनाक्रमपछि पनि मेचीखोलामा धेरै पानी बगिसक्यो । पछिल्लो समय ‘समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली’ को नारा लिएर जनतासमक्ष जानुभयो । आमजनाताद्वारा विश्वास गरिएका, आफै पनि एक निम्नवर्गीय परिवारको सदस्य भएको, विभिन्न राजनीतिक उत्तारचढाव पार गर्दै खारिएको तपाईंजस्तो नेतालाई, त्यो पनि नेपाली प्रजातान्त्रिक इतिहासमै दुई तिहाइ बहुमत निकट सबैभन्दा शक्तिशाली प्रधानमन्त्रीको रूपमा पाउँदा अधिकांश जनता उत्साहित थिए । तपाईंको शासनकालमा सुशासन, समृद्धि, शान्ति, सुरक्षाजस्ता आधारभूत विषयमा व्यापक सुधार हुनेछ भन्ने कुरामा ढुक्क थिए ।
तपाईंको शासनकालमा सुशासन, समृद्धि, शान्ति, सुरक्षाजस्ता आधारभूत विषयमा व्यापक सुधार हुनेछ भन्ने कुरामा ढुक्क थिए ।तर, तपाईं जस्तो राजनीतिज्ञको अधोगति भएको पनि तपाईंको प्रधानन्त्रीत्वकालमै देखियो ।
तर, तपाईं जस्तो राजनीतिज्ञको अधोगति भएको पनि तपाईंको प्रधानन्त्रीत्वकालमै देखियो । आमजनमानसको अपेक्षालाई राम्रोसँग बुझ्नु भएको तपाईंले नेपालको पूर्वबाट पश्चिमसम्म सरर रेलमा यात्रा गर्ने, समुद्रमा नेपाली झण्डा फहराइएको पानीजाहाज सञ्चालन गर्ने जस्ता सपना बाँड्नु भयो । जनताले यी देखाइएका सपनामा विश्वास गरे । यी सबै कामका लागि संयन्त्र बने । आखिर ती सबै संयन्त्रहरू तपाईंका आसपासका भारदारहरूको गरिखाने ठाउँ बने । हाम्रो परिवेशमा रेल र पानीजहाजभन्दा अलि फरक, जनताको धारामा पनी आउँछ कि आउँदैन ? आममानिसको घरमा चुलो बल्छ कि बल्दैन ? रोगीहरूले सहजतापूर्वक उपचार पाएका छन् या छैनन् ? देशको शैक्षिक अवस्था कस्तो छ ? किसानले मल पाए कि पाएनन् ? जस्ता आमनागरिकको जीवनसँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने सयौं प्रश्नको समाधानलाई विशेष जोड दिनुपर्ने खॉंचो थियो । तर नागरिकका दैनन्दिन आवश्यकताको समाधान खोज्नु त कता हो कता, सरकार विभिन्न काण्डैकाण्डको संरक्षणकर्ता बनेको जगजाहेर छ । बालुवाटार जग्गाकाण्ड, ओम्नीकाण्ड, ७० करोड घुसकाण्ड, निर्मला पन्तको हत्यारा पत्ता नलाग्नु, उखु किसानले भुक्तानी नपाउनु, कोरोनाको महामारीलाई सत्तामा टिकाइरहने अवसरको रूपमा प्रयोग गर्नु, जनतामा रोग, भोक र शोकको कहर बढ्दै जानु, भ्रष्टाचार मौलाउँदै जानु, कृषिमा विदेशी लगानी भित्र्याउने घोषणा गर्नु, जुँगाको लडाइँले नेपाली राजनीति अहिलेको तरल अवस्थामा आउनु आदि आदि कुराको फेहरिस्त तयार गर्दै जाने हो भने चिट्ठी धेरै लामो हुन्छ ।
तर अर्को भन्नै पर्ने कुरा, आव २०१८-०१९ मा देशको २५.४ प्रतिशतभन्दा बढी जीडीपी विदेशी रेमिट्यान्सले थेगेको देखिन्छ । यदि विदेशबाट रेमिट्यान्स नभित्रिने हो भने देशको अर्थव्यवस्था नाजुक स्थितिमा पुग्ने निश्चित छ । तर यही माघ १० गत मलेसियामा मृत्यु भएका १९ जाना युवाको लास भित्र्याइयो । अझ यो जनवरीमा मृत्यु भएका १६ जानाको लास ल्याउन बॉंकी नै छ । यो केवल मलेसियाको तथ्यांक मात्र हो । अन्य देशमा गएकाको अवस्था पनि उही छ । तर सरकारको तर्फबाट विदेशी भूमिमा कार्यरत युवाहरूको, सुरक्षा, विमाजस्ता कुरामा पनि पर्याप्त ध्यान गएको देखिन्न । कहिलेसम्म हामी हाम्रा युवाको पसिना विदेशमा बेच्ने ? कहिलेसम्म हामी देशमा लासहरू भित्र्याइरहने ? कहिलेबाट देशमा रोजगारीका अवसर र सामाजिक सुरक्षाको सुनिश्चितता होला ? यस्ता सयौं अनुत्तरित प्रश्नहरू आज पनि जस्ताको तस्तै छन् । फेरि चुनावको चर्चा चलिरहेछ । अबको चुनावमा पुनः आफू नेपालको एक नम्बर पार्र्टी बन्ने घोषणा तपाईं आफैंले गर्दै हिँड्नु भएको देखिन्छ । तर केको आधारमा ? अब फेरि के भन्दै जनतासमक्ष जानु हुन्छ ? या यो चुनावी हल्ला पनि जनता झुक्याउने प्रपञ्च मात्र हो ? म जस्ता आमनागरिक अन्योलमा परेका छौं । म जस्ता सोझासाझा जनताको अन्योलको फाइदा धेरै नउठाउनु होस् । नत्र तपाईंको आफ्नै राजनीतिक भविष्य अन्योलमा पर्ने निश्चित छ ।
उही तपाईँको गृहजिल्ला निवासी
झापाली केटो
