एजेन्सी । अमेरिका र इजरायलको आक्रमणमा मारिएका आयतोल्लाह अली खामेनीका छोरा मोजतबा खामेनी इरानको नयाँ सर्वोच्च नेताका रूपमा चयन भएका छन्। ५६ वर्षीय मोजतबा आफ्नो पितासँगै आमा, पत्नी र एक बहिनी गुमाइसकेका थिए, तर आक्रमणको समयमा उनी सुरक्षित रहेको बताइएको छ।
मोजतबा अहिलेसम्म सार्वजनिक भूमिकाबाट टाढै रहेका छन् र कहिल्यै कुनै सरकारी पद धारण वा सार्वजनिक भाषण दिएका छैनन्। सन् २००० को दशकको अन्त्यतिर अमेरिकी कूटनीतिक दस्तावेजहरूमा उनी ‘पर्दा पछाडिको वास्तविक शक्ति’ का रूपमा चित्रित थिए।
उनको राजनीतिक यात्रा विवाद र आरोपबिनाको छैन। सन् २००५ र २००९ मा राष्ट्रपति निर्वाचन प्रक्रियामा हस्तक्षेप गरेको आरोप उनीमाथि लागेको थियो। यसैबीच, उनी इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड्स (आईआरजीसी) र बासिज मिलिसियासँगको सम्बन्धको माध्यमबाट इरानमा शक्ति संरचनामा आफ्नो प्रभाव कायम राख्दै आएका छन्।
मोजतबा खामेनीको धार्मिक स्तर अहिले ‘होजतोलेस्लाम’ अर्थात मध्यम स्तरको धर्मगुरु मात्र हो। उनले उच्च धार्मिक पद ‘आयतोल्लाह’ हालका दिनमा मात्र हासिल गरेका छन्। यसले उनलाई सर्वोच्च नेताका रूपमा स्वीकार गर्न चुनौती उत्पन्न गर्न सक्ने विश्लेषणहरू छन्।
इरानमा उनका पिताको कट्टरपन्थी नीतिहरू निरन्तरता दिने अपेक्षा छ, तर नयाँ नेतृत्वले देशको राजनीतिक, आर्थिक र सामाजिक चुनौतीहरूको सामना गर्नुपर्ने छ। यस क्रममा उनी अमेरिका र इजरायलको निशानामा पनि छन्, र इरानी जनता तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले उनको नेतृत्व क्षमता परीक्षण गर्नेछन्।
मोजतबाको चयनले इरानमा वंशानुगत नेतृत्वको बहसलाई पनि पुनः सक्रिय बनाएको छ, जबकि इस्लामिक गणतन्त्रको कानुनअनुसार सर्वोच्च नेताको चयन धार्मिक योग्यताका आधारमा हुनुपर्छ। अब उनको धर्मगुरु र राजनीतिक क्षमता प्रमाणित गर्दै राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चुनौतीहरूको सामना गर्नुपर्ने अवस्था छ।
