काठमाडौं। जलवायु परिवर्तनको असरबाट हिमाली क्षेत्रका समुदायलाई जोगाउन हिमनदी संरक्षण आवश्यक रहेको विज्ञहरूले बताएका छन्। विश्व पानी दिवसको अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा विज्ञहरूले हिमनदी पग्लिँदा हिमाली पारिस्थितिकीय प्रणालीमा गम्भीर असर पर्ने र त्यसले स्थानीय जनजीवनलाई प्रभावित पार्ने चेतावनी दिएका छन्।
एकीकृत पर्वतीय विकासका लागि अन्तर्राष्ट्रिय केन्द्र (इसिमोड)का वरिष्ठ सल्लाहकार डा. अरुणभक्त श्रेष्ठले पृथ्वीको तापक्रम बढ्दा हिन्दकुश हिमालय क्षेत्रको हिउँ तीव्र रूपमा पग्लने बताए। उनले तापक्रम बढ्दै गएमा नदी प्रणालीमा आधारित प्राकृतिक पारिस्थितिकीय प्रणाली नै प्रभावित हुने जोखिम बढ्ने बताए।
जलवायुविज्ञ डा. श्रेष्ठले कार्बनडाइअक्साइड उत्सर्जन कम गर्नुपर्ने, नदी प्रणालीमा बाँध वा जलाशय निर्माण गर्नुपर्ने र प्रकृतिमा आधारित समाधानमा जानुपर्ने सुझाव दिए।
अर्का प्रस्तुतिकर्ता प्राध्यापक डा. भोला घिमिरेले नेपालका हिमनदी विश्वको ताजा पानीमा महत्त्वपूर्ण योगदान गर्ने भए पनि जलवायु परिवर्तनका कारण खतरामा परेको बताए। उनले वर्षाको नियमित चक्र नै परिवर्तन हुन थालेको र यसले प्राकृतिक विपत्ति निम्त्याउने जोखिम बढेको बताए।
पूर्वमन्त्री गणेश साहले पानीको व्यवस्थापन अति महत्त्वपूर्ण रहेको र यसले प्रदेश र स्थानीय तहमा द्वन्द्व निम्त्याउन सक्ने बताए। जल तथा ऊर्जा आयोगका सिनियर डिभिजनल इञ्जिनियर डा. कपिल ज्ञवालीले हिमालको तापक्रम बढ्ने दर अन्य क्षेत्रको भन्दा बढी भएकाले यो शताब्दीको अन्त्यसम्ममा हिमालयका ८० प्रतिशत हिउँ पग्लने जोखिम रहेको बताए।
पर्यटन व्यवसायी आङछिरिङ शेर्पाले हिउँ पग्लिँदा हिमताल विस्फोटन हुने जोखिम बढेको र नदी आसपासका पूर्वाधारमा क्षति पुगेको बताए। से–फोक्सुण्डो गाउँपालिकाका पेमा वाग्चेन गुरुङले हिउँ नपर्दा हिमाली भेगको जनजीवन कष्टकर बन्दै गएको बताए।
कार्यक्रममा राष्ट्रिय सभा उपाध्यक्ष विमला घिमिरेले हिमनदी संरक्षणले नेपालको नदी प्रणालीमा आधारित जनजीवन र जीविकोपार्जनलाई टेवा पुग्ने बताइन्। उनले जलवायु परिवर्तनको असरले सबैभन्दा बढी प्रभावित मुलुक भएकाले नेपालको समस्या र चासोप्रति विश्वको ध्यानाकृष्ट गर्न सगरमाथा संवादको तयारी गरिएको जानकारी दिइन्।
