काठमाडौँ । युद्ध जस्तै खेलकुदमा पनि खेलाडीहरू जितका लागि लड्छन् । यी दुई ‘संघर्ष’मा के फरक छ, त्यो जित–हारको टुङ्गो लागेपछि थाहा हुन्छ । फ्रेन्च स्टार किलियन एमबाप्पेले फुटबल विश्वकप २०२२ को दोस्रो सेमिफाइनल पछि के गरे यो भिन्नता उनले केही नभनी थाहा पाए ।
एमबाप्पेले खेलपछि पिचमा थाकेका मोरक्कोका अशरफ हाकिमीलाई उठाए । मैदानको बिचमा रहेको टी-सर्ट फुकालेर हाकिमीतिर फ्याँकेँ र आफ्नो टी-सर्ट आफैँ लगाइदिएँ ।
अनि हाकिमीलाई अँगालो हाले । सबै कुरा दाउमा लगाउने प्रतिद्वन्द्वीलाई ‘शत्रु’ बन्न नदिने र च्याम्पियन खेलाडीको टाउको गर्वको बोझले भारी हुन नदिने मनोवृत्ति नै खेलकुद हो ।
फ्रान्सको चेतावनी
फ्रान्सले विश्वकपको दोस्रो सेमिफाइनलमा मोरक्कोलाई २–० ले हराएर फाइनलमा आफ्नो स्थान पक्का गरेको छ, तर यो सफलताको घमण्ड गर्ने होइन, भुइँमा खुट्टा राख्ने अवसर हो भन्ने कुरा उनलाई थाहा छ ।
आइतवार (डिसेम्बर १८) मा फ्रान्सको लियोनल मेसीको अर्जेन्टिनाको टोलीसँग प्रतिस्पर्धा छ ।
दुई सेमिफाइनल खेलको तुलना गर्ने विज्ञहरूले पनि मोरक्कोविरुद्धको प्रदर्शनपछि फ्रान्सलाई चेतावनी दिन थालेका छन् ।
फ्रान्सका फुटबल विशेषज्ञ जुलियन लरेन्स पनि तीमध्ये एक हुन् । ‘यदि तपाइँ आइतबार अर्जेन्टिनाविरुद्ध यसरी खेल्नुभयो भने तपाइँ जित्न सक्नुहुन्न,’ लरेन्स भन्छन् ।
फ्रान्सविरुद्ध मोरक्कोको टोलीले कुनै गोल गर्न सकेन तर आक्रमणमा भने कुनै कसर बाँकी राखेन । धेरै अवसरहरू सिर्जना गर्नुहोस् । मोरक्कोको टोलीले त्यसलाई सदुपयोग गर्न नसकेको हुन सक्छ, तर अर्जेन्टिनाको हातमा यस्ता अवसर आएमा मेसीको टोलीले गुमाउन नसक्ने सम्भावना धेरै विज्ञहरूको भनाइ छ ।
दबाब कम गर्न प्रयास
फाइनल खेल हुन अझै बाँकी रहे पनि अर्जेन्टिनासँगको भिडन्तको टुङ्गो लाग्नेबित्तिकै फ्रान्सेली टोली वरिपरि दबाबको घेरा बन्न थालेको छ ।
एम्बाप्पे जस्ता खेलाडी मात्रै होइन, टोलीका समर्थकलाई पनि यो कुरा थाहा छ ।
सेमिफाइनलमा टोलीको उत्साह बढाउन कतारको अल बेट रंगशाला पुगेका फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोन पनि त्यस्ता समर्थकमा परेका छन् र उनी पनि खेलाडीमाथिको दबाब कम गर्ने प्रयासमा छन् ।
म्याक्रोन भन्छन्, ‘हाम्रा खेलाडीहरू केवल खुशी चाहन्छन् । खेलकुद, विशेष गरी फुटबल (फुटबल) ले हासिल गरेको यही हो । हामीले धेरै पीडा भोग्यौं, तर हामीले उत्कृष्ट टोली देखिरहेका छौं । हाम्रा प्रशिक्षक र यो टोलीलाई धेरै धेरै धन्यवाद ।’
६० वर्ष पुराना रेकर्ड
खेलाडीहरूले नम्रता देखाउँछन् र अनुभवी समर्थकहरू आशाहरू खेलाडीहरूमा बोझ नबनोस् भनेर उत्सुक छन्, तर टोलीका प्रशिक्षक डिडियर डेसचाम्प्सलाई विश्वकपको अन्तिम खेलमा के हासिल गर्ने हो भन्ने थाहा छ । उनी भन्छन्, ‘भावनाहरू हावी हुन्छन् । हामी आफैंमा गर्व गर्छौं र अब निर्णय गर्ने अन्तिम चरण मात्र छ ।’
डेसचाम्प्सले फ्रान्सका लागि सन् १९९८ मा खेलाडीको रुपमा विश्वकप जितेका थिए । २०१८ मा प्रशिक्षकको रूपमा, उनले टोलीलाई च्याम्पियन बनाए र अब उनी ब्राजिल टोलीले १९६२ मा गरेको चमत्कार दोहोर्याउन चाहन्छन् ।
६० वर्षअघि ब्राजिलले लगातार दुई पटक (१९५८ र १९६२ मा) विश्वकप जितेको थियो । त्यसपछि अन्य कुनै टोलीले यो उपलब्धि हासिल गर्न सकेको छैन । देशलाई थाहा छ कि उनीहरूको टोली र यो आश्चर्यको बीचमा एक कदम मात्र छ ।
उनको नजर अर्को कीर्तिमानमा छ । अहिलेसम्म भिटोरियो पोत्सो मात्र प्रशिक्षक रहेका छन् जसले आफ्नो टोलीलाई दुई पटक विश्वकप जिताउन सफल भएका छन् । उनी इटालीको सन् १९३४ र १९३८ को विश्वकप जितमा सहभागी थिए ।
सेमिफाइनलमा फ्रान्सका लागि पहिलो गोल गर्ने थियो हर्नान्डेजको आँखामा पनि आशाको किरण छाएको छ । उनी भन्छन्, ‘लगतार दुई विश्वकपको फाइनल खेल्न पाउनु अविश्वसनीय क्षण हो । हामीले राम्रो खेल देखायौं । यो कठिन खेल थियो, तर अब हामी फाइनलमा छौं ।’
अंकले प्रशिक्षक र खेलाडीहरूको आशालाई बल दिइरहेको छ। सन् १९९० को दशकदेखि फ्रान्स विश्वकपमा सबै कुरा दाउमा लगाउने र उत्कृष्ट नतिजा ल्याउने टोलीको रूपमा उभिएको छ ।
फ्रान्सको बलियो कीर्तिमान
- फ्रान्सेली टोली पछिल्ला सात विश्वकपमध्ये चार पटक फाइनलमा पुगेको छ ।
- फ्रान्सेली टोली सन् २०२२ अघि सन् १९९८, २००६ र २०१८ मा फाइनलमा पुगेको थियो ।
- फ्रान्सले सन् १९९८ र २०१८ मा विश्वकप जितेको थियो ।
- सन् २०१८ को विश्वकपमा अर्जेन्टिनामाथि फ्रान्सको टोली भारी थियो । फ्रान्स र अर्जेन्टिना सन् २०१८ को क्वार्टरफाइनलमा भिडेका थिए । उक्त खेल फ्रान्सले ४–३ को अन्तरले जितेको थियो ।
- उक्त खेलमा फ्रान्सको वर्तमान टोलीका सुपरस्टार एमबाप्पेले दुई गोल गरेका थिए ।
अर्जेन्टिना कम छैन
तर, अहिलेको अर्जेन्टिनाको टोली चार वर्षअघि क्वार्टरफाइनलबाट बाहिरिएको टोलीभन्दा फरक रहेको धेरै विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन् । उनले फ्रान्सको हैसियतमा भन्दा पनि यसको कमजोरीहरूमा बढी ध्यान केन्द्रित गरिरहनु पर्छ ।
फुटबल विशेषज्ञ जुलियन लरेन्स भन्छन्, ‘मलाई लाग्छ (मोरक्कोविरुद्धको सेमिफाइनलको) नतिजाबाट मानिसहरु खुसी छन् र यो खेलमा नतिजाले महत्व राख्छ, तर केही मानिसहरु पनि छन् जसले यो (फ्रान्स) प्रतिभालाई दिएको विश्वास गर्छन् । टिमले राम्रो खेल्नुपर्छ ।’
इङ्ल्यान्डका पूर्व खेलाडी ग्यारी लिनेकरले अर्जेन्टिनाको टोलीमा केही विशेष देखेका छन् । मेसीको टोलीमा सन् १९८६ मा विश्वकप जितेको डिएगो मारोडानाको टोलीको छाप उनी हेर्छन् ।
ग्यारी भन्छन्, ‘अर्जेन्टिनाका खेलाडीहरू धेरै आक्रामक छन् । तिनीहरूसँग धेरै बलियो खेलाडीहरू छन् । हरेक खेलाडीसँग धेरै सीप हुँदैन, तर १९८६ को टोलीमा जर्ज भाल्डानो जस्तै यो टोलीमा जुलियन अल्भारेज रहेका छन् । त्यति बेला अर्जेन्टिनासँग म्याराडोना जस्तो प्रतिभा थियो भने, अहिलेको अर्जेन्टिनासँग मेसी रहेका छन् ।’
इंग्ल्याण्डका अर्का पूर्व खेलाडी रियो फर्डिनान्ड भन्छन्, ‘जब मानिसहरूले म्याराडोना वा मेस को राम्रो भनेर सोध्छन्, मानिसहरूले जवाफ दिन्छन् कि मेसीले विश्वकप जितेका छैनन् । यो उनको प्रतियोगिता हुन सक्छ ।’
फ्रान्सका एमबाप्पेले प्रतियोगितामा पाँच गोल गरेका छन् भने अर्जेन्टिनाका मेसीले पनि पाँच गोल गरेका छन् ।
अर्जेन्टिनाका लागि फ्रान्सका ओलिभर जोराउडले चार गोल गरेका छन् भने जुलियन अल्भारेजले पनि चार गोल गरेका छन् । अंकमा सन्तुलन लगभग बराबर छ । अब यो जितको संकल्प र जोशको कुरा हो । मेसी आफ्नो पहिलो विश्वकप जित्न कटिबद्ध हुनेछन् वा एमबाप्पे र उनका साथीहरूले फ्रान्सलाई ब्राजिलको ६० वर्ष पुरानो कीर्तिमान बराबर गर्ने मौका दिनेछन् ।
आइतवारको प्रतीक्षा गर्दै जब विश्वका दुई महान टोलीहरू र तिनीहरूका सबैभन्दा उत्कृष्ट र सबैभन्दा जीवित खेलाडीहरू लड्नेछन्, सबै कुरा दाउमा हुनेछ, तर अन्तमा खेलकै जित हुने छ ।
