काठमाडौँ । तालिवानले छात्रालाई थप अध्ययनका लागि विदेश जान प्रतिबन्ध लगाएको छ । रिपोर्टका अनुसार तालिबानले काबुलका छात्राहरूलाई कजाकिस्तान र कतारजस्ता देशहरूमा उच्च शिक्षाका लागि जान प्रतिबन्ध लगाएको हो । विद्यार्थीहरूलाई मात्र काबुल छोड्न अनुमति दिइएको छ ।
अगस्ट २०२१ मा अफगानिस्तान कब्जा गरेपछि तालिबानले पहिलो पटक शिक्षा प्रणालीमा परिवर्तन गर्न थालेको थियो । तालिबान सरकारले केटीहरूको लागि उच्च विद्यालय र कलेजहरू बन्द गर्यो । महिला आन्दोलनपछि कक्षा ६ सम्म विद्यालय खुलेका थिए । हालै अफगानिस्तानका गृहमन्त्री र तालिबानका सह-उपनेता सिराजुद्दीन हक्कानीले उच्च विद्यालय खोल्ने वाचा गरेका थिए । तर अहिले उच्च शिक्षाविरुद्ध नयाँ अध्यादेश जारी भएको छ ।
अफगानिस्तानमा सत्ता लिएपछि तालिबानले महिलालाई अधिकतम स्वतन्त्रता दिने बताएको थियो । तर पछिल्लो एक वर्षमा अफगानिस्तानमा बस्ने महिलाको अवस्था विश्वबाट लुकेको छैन । यहाँ महिला उत्पीडनमा परेका छन् । परिवारका केटीहरूले केटाको तुलनामा कम खाना पाउँछन् ।
काबुल कब्जा गरेपछि तालिबानले भने- हामी सन् १९९६ को शासनजस्तो यसपटक महिला अधिकारसँग खेल्ने छैनौँ । इस्लामको दायराभित्र रहेर महिला शिक्षा र रोजगारीको अवसर सृजना गर्नेछन् । तर हरेक दिन तालिबानले महिला अधिकारलाई सीमित गरिरहेको छ । चाहे विद्यालय बन्द गर्ने होस्, सरकारी कार्यालयको ढोका महिलाका लागि बन्द गर्ने होस् । पुरानो पुरानो स्वरुपमा फर्कियो तालिबान
- मार्चमा, तालिबानले महिलाहरूको एकल हवाई यात्रामा प्रतिबन्ध लगाएको थियो। तालिबानले लागू गरेको यो आदेशमा महिलालाई पुरुष (अभिभावक वा पति) को उपस्थितिमा मात्र हवाई यात्रा गर्न दिइने बताइएको छ ।
- तालिबान शासनले महिला र पुरुषलाई एउटै दिन मनोरञ्जन पार्कमा जान प्रतिबन्ध लगाएको थियो । नयाँ अध्यादेश अनुसार अब पुरुषले बुधबारदेखि शनिबार र महिलाले आइतवारदेखि मंगलबारसम्म मनोरञ्जन पार्कमा जान पाउनेछन् ।
- तालिबानले महिलाले सार्वजनिक स्थानमा अनुहार छोप्न र सार्वजनिक स्थानमा बुर्का लगाउनुपर्ने आदेश जारी गरेको थियो । तालिबानले महिला समाचार एङ्करहरूलाई एन्करिङ गर्दा आफ्नो अनुहार छोप्न आदेश दिएको थियो ।
- अफगानिस्तानको सबैभन्दा दुर्गम सहर हेरातका तालिबान अधिकारीहरूले सबै ड्राइभिङ संस्थानहरूबाट महिलाहरूलाई लाइसेन्स नदिने आदेश जारी गरेका छन् ।
- तालिबान सरकारले महिलाहरुलाई एक्लै यात्रा गर्न प्रतिबन्ध लगाउने आदेश जारी गरेको थियो । तालिबानले जारी गरेको विज्ञप्तिमा पुरुष आफन्तबिना लामो दुरीको यात्रा गर्ने महिलालाई यात्रुवाहक कारमा नबस्न भनिएको छ ।
