काठमाडौँ । रुस र युक्रेनबीच २४ फेब्रुअरीमा युद्ध सुरु भएको थियो । यसअघि धेरै विश्व नेताहरूले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई यसलाई रोक्न मनाउन खोजिरहेका थिए । फेब्रुअरी २० मा फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले पुटिनलाई फोनमा कुराकानी गरेका थिए । दुई नेताबीच लामो वार्ता भएको थियो ।
सो फोनवार्ता अहिले फ्रेन्च मिडियामा बाहिरिएको छ ।फोनवार्तामा पुटिनले छिट्टै वार्ता अन्त्य गर्न चाहेका देखिएको छ । उनी म्याक्रोनको व्यवहार र कुराकानीबाट सहज नभएको देखिएको छ । फोन राख्नु अघि रुसी राष्ट्रपतिले भने- मिस्टर प्रेसिडेन्ट, म अहिले जिममा छु । व्यायाम पछि, म आइस हक्की खेल्न जान्छु ।, म्याक्रोनले इशारा बुझे र उनले पनि अलविदा भन्दै कुराकानी समाप्त गरे ।
रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले पुटिन–म्याक्रोनको वार्ताको अडियो सार्वजनिक भएकोमा कडा आपत्ति जनाएका छन् । लाभरोभले भने- यो कूटनीतिक शिष्टाचारको विरुद्ध हो । दुई ठूला नेताको कुराकानीको टेप बाहिरियो भने कसरी ? यसको जिम्मेवारी कसले लिने ? अझ महत्त्वपूर्ण कुरा, पारस्परिक विश्वासको क्षतिको लागि को जिम्मेवार हुनेछ।
फ्रान्सेली टिभी च्यानल ‘फ्रान्स २’ ले यो अडियो टेप सार्वजनिक गरेको हो ।
कुराकानी अनुवादक मार्फत भयो । यसमा पुटिनले म्याक्रोनलाई एक ठाउँमा भनेका छन- हामीभन्दा अगाडि युक्रेनमा बसेर रुसलाई समर्थन गर्ने मानिसहरूसँग कुरा गर्नुपर्छ । यसमा म्याक्रोन रिसाउँदै भन्छन्–‘मलाई थाहा छैन तपाईलाई यो सल्लाह कुन वकिलले दिइरहेको छ र उनले कहाँबाट कानून पढेका छन् । यसबारे पुटिन भन्छन्- युक्रेनमा निर्वाचित सरकार छैन। जेलेन्स्की एक विद्रोहमा सत्तामा आए र तपाईं उहाँलाई समर्थन गर्दै हुनुहुन्छ ।
यसमा म्याक्रोन भन्छन्–हामी कुनै विद्रोही समूहसँग वार्ता गर्दैनौं । मलाई भन्नुहोस् रुसको मनसाय के हो ? के हामी कुनै सकारात्मक पहलको आशा गर्न सक्छौं, ताकि युद्ध रोक्न सकिन्छ ।
वार्ताले पुटिन कुनै पनि हिसाबले युक्रेनमाथिको आक्रमण रोक्न नचाहेको स्पष्ट संकेत गर्छ। उनले युक्रेनले रुसलाई समर्थन गर्ने युक्रेनी विद्रोही समूहसँग वार्ता गर्नुपर्ने बताए । म्याक्रोन स्पष्ट रूपमा त्यसो गर्न अस्वीकार गर्छन् । म्याक्रोन भन्छन्- नाटो र युक्रेन दुवै कुनै पनि विद्रोही समूहसँग वार्ता गर्न तयार छैनन्।
कुराकानीको क्रममा, जब वातावरण तात्यो, म्याक्रोन भन्छन् – तपाईले यो मुद्दा जो बाइडेनसँग छलफल गर्नुपर्छ । युद्धबाट बच्ने प्रयास गर्नुपर्छ । पुटिनले यो प्रस्ताव पनि अस्वीकार गरेका छन् ।
यो स्पष्ट छ कि रूसी राष्ट्रपतिले युक्रेनमा आक्रमण गर्ने आफ्नो मन बनाइसकेका थिए र यो टेलिफोन वार्तालाई सकेसम्म चाँडो अन्त्य गर्न चाहन्थे । त्यसैले पुटिन भन्छन्- साँच्चै, म आइस हक्की खेल्न जान चाहन्छु । म अहिले जिममा छु र म यहाँबाट कुरा गर्दैछु ।
यसमा म्याक्रोन भन्छन्– संयुक्त वक्तव्य जारी गर्न सक्छौँ । जवाफमा पुटिन भन्छन्– म आफ्ना सल्लाहकारसँग परामर्श गरेपछि यसबारे बताउनेछु ।
