काठमाडौँ । युक्रेनमा रुसी आक्रमण भएको झण्डै दुई महिना बितिसक्दा पनि एसियामा रुसको कच्चा तेलको आयात ठूलो मात्रामा जारी छ । जापान, दक्षिण कोरिया, चीन र भारत यसको सबैभन्दा ठूलो खरीददारहरू छन् । यो पछिल्लो ट्यांकर ट्रयाकर डाटाबाट बाहिर आएको हो । रुसले २४ फेब्रुअरीमा युक्रेनमा आक्रमण गरेको थियो । त्यसयता अप्रिल १८ सम्मको तथ्याङ्क अहिलेको लागि उपलब्ध छ ।
तिनीहरूको डाटा वेबसाइट NikEasia.com द्वारा विश्लेषण गरिएको छ । उनका अनुसार फेब्रुअरी २४ देखि अप्रिल १८ सम्म जम्मा ३८० वटा तेल ट्याङ्कर रसिया छाडेका थिए । जबकि गत वर्षको सोही अवधिमा ३ सय ५७ ट्याङ्कर मात्रै छाडेका थिए । अर्थात् रुसी तेलको निर्यात सो अवधिमा मात्रै बढेको छ । यस वर्ष यस अवधिमा एसियाका लागि ११५ ट्याङ्कर बढी उडेका छन् ।
भारतमा पठाइने तेलमा आठ गुणा वृद्धि
रुसबाट एसियामा पठाइएका ट्याङ्करमध्ये ५२ वटा चीन, २८ वटा दक्षिण कोरिया, २५ वटा भारत, नौ वटा जापान र एउटा मलेसियाका थिए । यसको मतलब यो अवधिमा रुसबाट भारत पठाइएको तेल आठ गुणा बढेको हो । जबकि चीनतर्फ तेल निर्यात ३३ प्रतिशतले बढेको छ । जबकि अन्य देशबाट आयात १६ प्रतिशतले घटेको छ ।
युक्रेनमा भएको आक्रमणको विरोधमा अमेरिका र बेलायतले रुसबाट तेल आयात बन्द गर्ने घोषणा गरेका छन् । दुवै देशले यो घोषणा गर्नुअघि नै तेल व्यापार कम्पनी बीपी र शेलले अब रुसबाट कच्चा तेल नकिन्ने बताएका थिए । यी घोषणाहरूको कारण, युरोपमा रूसी तेलको मूल्यमा उल्लेखनीय गिरावट आएको छ । रिफिनिटिभको तथ्याङ्क अनुसार मार्चको सुरुमा युरोपमा रुसी तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १११ डलर थियो, जुन अप्रिलको मध्यमा ७८ डलरमा झरेको थियो ।
तर विश्लेषकहरू भन्छन् कि एसियाली खरीददारहरूले अवस्थाको फाइदा उठाइरहेका छन् । भारतले आफ्ना जनताको हितमा रुसबाट तेल खरिद गर्न जारी राखेको स्पष्ट पारेको छ । ब्लुमबर्ग न्यूजका अनुसार रुसले भारतलाई निकै सस्तोमा तेल दिइरहेको छ । उनले भारतलाई प्रति ब्यारेल ३५ डलरमा तेल बिक्री गरिरहेका छन् ।
इन्डोनेसियाले पनि फाइदा उठाउने तयारी
इन्डोनेसियाका ऊर्जा मन्त्रीले आफ्नो देशले हालै रुसबाट तेल नकिनेको तर अब त्यसो गर्न सम्भव भएको बताएका छन् । यसले इन्डोनेसियामा चर्को बहस सुरु गरेको छ ।
ट्याङ्कर ट्र्याकर कम्पनी पेट्रो-लजिस्टिकका सीईओ डेनियर गेर्बरले हालको अवस्थाबाट भारत र चीन सबैभन्दा बढी लाभान्वित हुने बताएका छन् । उनले भने- ‘मार्चमा ती देशको रुसी तेलको आयात खासै बढेको छैन । तर अबको दुई-तीन महिनामा हामी यो भइरहेको देख्न सक्छौं ।’
विश्लेषकहरूले युक्रेन मुद्दामा भारत र चीनले स्पष्ट अडान लिएको बताएका छन् । तर जापान वा दक्षिण कोरिया जस्ता देशले रुसमाथि प्रतिबन्ध लगाए पनि रुसी तेल आयात पूर्णतया बन्द गरेका छैनन् ।
