काठमाडौं । अडानामा रातभर भारी मेसिनरीले काम गर्यो, भत्किएका भवनहरू र दक्षिणी टर्कीमा दोहोरिएको मोनोक्रोमेटिक दृश्यहरूमा कंक्रीटको ठूला स्ल्याबहरू उज्यालो पार्ने लाइटहरू ।
कहिलेकाहीँ काम रोकिन्थ्यो, बाँचेको भेटिएपछि अल्लाहु अकबरको पुकार उठ्थ्यो र मृतक निको भएपछि पनि ।
एउटा ठूलो टर्की र अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार प्रयास भइरहेको छ । लेबनानबाट विमान अग्निनियन्त्रक र प्यारामेडिकहरूले भरिएको थियो, आगमनमा अडाना एयरपोर्ट स्विस र रोमानियाली उद्धारकर्मीहरूले सयौंको संख्यामा खचाखच भरिएको थियो ।
सहर घरबारविहीनहरूले भरिएको छ । आफ्ना घरहरू गुमाउनेहरू र अरूहरू पनि अफ्टरसक्सहरूको डरले अपार्टमेन्ट र घरहरूमा फर्कन्छन् । स्थानीय समय अनुसार ०३ः२० मा मध्यरातमा पहिलो भूकम्प गएको थियो । यो हल्लियो र ९० सेकेन्डको लागि गर्जन भयो, यो सधैंको लागि महसुस भयो, तर एकै समयमा सामानहरू सङ्कलन गर्न र सुरक्षाको लागि छोड्नको लागि मात्र एक क्षण थियो । कोही जुत्ता, कोट र फोन चार्जर बिना नै छोडे। यो हप्ताको अन्त्यमा तापक्रम चिसोभन्दा तल झर्ने अनुमान गरिएको छ ।
यो टर्कीका लागि जति विपत्ति हो, उत्तरी सिरियाको अवस्था झन् भयावह छ । सीमामा कडाईका साथ नियन्त्रण गरिएको छ, त्यहाँ कुनै अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार प्रयास र सानो भारी मेसिनरी छैन ।
सीमामा बसोबास गर्ने १७ लाख विस्थापित जनताले आफ्नो जीवन बिग्रन सक्दैन भन्ने सोचेका थिए, त्यसपछि भूकम्प आयो । तिनीहरू सिरियाली राष्ट्रपति बसर अल असदको आतंकको शासनबाट भागेर आफ्नै देशमा शरणार्थीहरू, वर्षौंदेखि अस्थायी आश्रय र आधा समाप्त भवनहरूमा बसिरहेका थिए ।
जिन्देरेस, एलेप्पो र बसनिया, इदलिबमा, सम्पूर्ण शहरहरू मानिसहरूको वरिपरि ध्वस्त भए । तिनीहरू मद्दतको लागि पुकार्छन् र पीडामा रोइरहेका छन्, तर तिनीहरूको कलको जवाफ दिने लगभग कोही छैन । उत्तरी सिरियामा एक दशकभन्दा बढीको युद्धले मानिसहरूसँग लगभग केही पनि थिएन, यो भयानक भूकम्पले उनीहरूलाई अझ कम छोडेको छ ।
हामीले भर्खरै युके–मेडका डेभिड विटविकबाट सुनेका छौं, जो टर्कीको उडानमा चढ्न पर्खिरहेका छन् जहाँ उनले त्यहाँ बेलायतको मेडिकल प्रतिक्रिया टोलीको नेतृत्व गर्नेछन् ।
उनी भन्छन् कि छ जनाको प्रारम्भिक टोलीमा सर्जन, प्यारामेडिक्स, आपतकालीन चिकित्सा कर्मचारी र रसद कर्मचारीहरू समावेश छन् । थप एनएचएस कर्मचारीहरू उनीहरूसँग सामेल हुने सम्भावना छ, उनी रेडियो ४ को टुडे कार्यक्रमलाई बताउँछन्, तर उनीहरूका लागि पहिले आइपुग्नु र उनीहरूले कसरी राम्रो मद्दत गर्न सक्छन् भनेर हेर्नु महत्त्वपूर्ण छ ।
उनीहरूले टर्कीका अधिकारीहरूलाई सहयोग गर्न के गर्न सक्छन् भन्ने थाहा हुनु अघि उनीहरू धेरै ठाउँ लिन चाहँदैनन्, उनी भन्छन् ।
प्रकोप क्षेत्रमा आइपुग्दा कस्तो लाग्छ भनेर सोध्दा, विटविक भन्छन् कि यो “अचम्मको रूपमा अराजक छ, स्पष्ट कारणहरूका लागि ।’’ उनी भन्छन् कि उनीजस्ता टोलीहरूले प्रायः बन्द सडकहरू जस्ता तार्किक अवरोधहरूको सामना गर्छन् ।
“मैले यसअघि टर्कीमा सीमापार काम गरेको छु,’’ सिरियामा भएको क्षतिलाई उल्लेख गर्दै विट्विकले भने, “त्यतिबेला पूर्वाधार राम्रो थियो… त्यो अझै पनि छ कि छैन हेर्न बाँकी छ ।’’
दक्षिणी टर्की र उत्तरी सिरियामा भारी वर्षा र महत्त्वपूर्ण हिउँ पछि, यो सामान्यतया यो हप्ता मार्फत सुख्खा र घमाइलो हुनेछ ।
मंगलबार पनि केही हिमपातको सम्भावना छ तर चिसो हावाको साथमा, चिसो अवस्थाले थप चिन्ताको विषय हुनेछ ।
गाजियनटेपमा जहाँ पहिलो भूकम्प गएको थियो, यो दिनमा द्ध–टऋ को आसपास हुनेछ – तर रातभर मा –ठऋ मा झर्छ। पहाडतर्फका सहर र गाउँहरूमा यो –१५ डिग्री सेल्सियससम्म कम हुन सक्छ।
यो सिरियामा जति जाडो हुनेछैन, तर दिनमा १० वा ११ डिग्री सेल्सियस र रातमा –३ डिग्री सेल्सियस भन्दा बढी हुँदैन ।
रिपोर्टका अनुसार धेरै मानिसहरू सडकमा अस्थायी आगोको वरिपरि झुन्ड्याउनु परिरहेको छ, अर्को घातक भूकम्पको डरले घर जान पनि मान्छेहरु डराएका छन् ।
