काठमाडौं। गीत–संगीत मानव जीवनको संवेदनशील अभिव्यक्ति हो। गीत, कविता र गजलजस्ता विधाले व्यक्तिको मनभित्र लुकेका भावना, पीडा र अनुभूतिलाई शब्दमार्फत उजागर गर्छन्। गीतकार सतिश चापागाईको शब्द रचनामा तयार भएको गीत ‘लोभी नजर’ पनि यस्तै संवेदनशील र यथार्थपरक गीत बनेको छ, जसले प्रेम, त्याग, शोषण र सामाजिक व्यवहारको गहिरो चित्रण गरेको छ।
गीतले जीवनभर अरूका लागि बाँच्ने तर अन्ततः आफूलाई नै गुमाउँदै जाने पात्रको कथा प्रस्तुत गर्छ। त्यो पात्र अत्यन्त सहनशील छ, अरूप्रति पूर्ण रूपमा समर्पित छ, तर बदलामा केही पनि नपाई सबै गुमाउँछ।
गीतको स्थायी हरफ “कति मेटुँ सबको तिर्खा पानी बनेर” ले नै पात्रको स्वभाव स्पष्ट गर्छ। यहाँ ‘पानी’ सेवाभाव, सहनशीलता र समर्पणको प्रतीक बनेको छ। तर समाजका स्वार्थी प्रवृत्तिका मानिसहरूले उसको भावना बुझ्दैनन्, केवल उपयोग मात्र गर्छन्।
“बाहिर हाँसो भित्र व्यथा मेरो जिन्दगी” भन्ने हरफले मानिसको बाहिरी र भित्री संसारबीचको अन्तर देखाउँछ। समाजअगाडि मुस्कुराइरहेको देखिने पात्र भित्रभित्रै गहिरो पीडामा बाँचिरहेको हुन्छ, जुन आजको समाजको यथार्थ हो।
प्रेमको सन्दर्भमा पनि गीत अत्यन्त मार्मिक छ। “मैनजस्तै पग्लिदा नि दासी हजुरमा” ले प्रेममा भएको अत्यधिक समर्पण देखाउँछ। यहाँ प्रेम बराबरीको सम्बन्ध नभई दासत्वजस्तो बनेको छ, जहाँ निःस्वार्थ माया सम्मानमा परिणत हुँदैन।
गीतले जवानी र आकर्षणलाई पनि पीडासँग जोडेर प्रस्तुत गरेको छ। “नशा चढ्छ दशा माथी जवानी बनेर” हरफमार्फत जवानीलाई शक्ति होइन, दुःखको कारणका रूपमा चित्रित गरिएको छ।
सामाजिक व्यवहारको गहिरो चित्रण “बोझ थाम्दै शीतल दिने चौतारी पो भएँ” भन्ने हरफमा देखिन्छ। चौतारी सबैका लागि विश्रामस्थल भए पनि आफैंले कहिल्यै विश्राम नपाउने जस्तै पात्रले समाजको सबै भार बोक्छ, तर आफ्ना दुःख सुनाउने कोही हुँदैन।
“एक्कैछिनलाई किन्न मिल्ने दौतरी म भएँ” हरफले सम्बन्धको अस्थायीपन र स्वार्थी चरित्र उजागर गर्छ। उपयोग सकिएपछि सम्बन्ध टुट्ने यथार्थ गीतमा प्रस्ट देखिन्छ।
गीतको अन्त्यमा “कति बाँडु ताप आफै खरानी बनेर” भन्ने हरफले चरम त्यागको अवस्था चित्रित गर्छ। अत्यधिक समर्पण अन्ततः आत्मविनाशमा परिणत हुन्छ भन्ने सन्देश गीतले दिन खोजेको छ।
समग्रमा ‘लोभी नजर’ प्रेम, समाज र मानवीय व्यवहारको ऐना बनेको गीत हो। यसले आत्मचिन्तन गराउँछ—के हामी अरूको भावनालाई केवल प्रयोग मात्र गरिरहेका छैनौं?
गीतमा गायिका तथा संगीतकार बबिना भट्टराईको स्वर र संगीत छ भने एरेन्ज विश्व अधिकारीको रहेको छ। ओपल स्टुडियोमा शंकर लिम्बुले रेकर्ड गरेको गीतको मिक्सिङ–मास्टरिङ पनि विश्व अधिकारीले गरेका हुन्। भिडियो मिराज अर्यालको निर्देशनमा तयार भएको छ र गायिका भट्टराई स्वयं भिडियोमा देखिएकी छन्।
